O dupa, moja dupa! I różne inne części ciała, i mięśnie, o których nie wiedziałem, że je mam! Dopiero kiedy przestałem jechać i przesiedziałem trochę w pociągach, poczułem na dobre te ponad tysiąc mil. Paradoksalnie te części ciała, które podczas jazdy pracowały najintensywniej – mięśnie ud i łydek – prawie nie dają o sobie znać i jeszcze by jechały, za to znacznie trudniej na przykład mi się taszczy walizę: najwidoczniej trzymam kierownicę bardziej kurczowo, niż to konieczne. Pogryzły mnie różne rzeczy (albo dorobiłem się stada pryszczy, trudno orzec), a moja skóra zmieniła nieco kolor.

I tak, jestem zmęczony. To jest fizyczne, dobre zmęczenie, które teraz, w samolocie do Warszawy, powoli ze mnie schodzi. Powrót dodatkowo mnie wyczerpał, bo sprawdziłem prawie w ostatniej chwili, że pociąg z Thurso jednak nie jest 13:40 tylko 13:06, wyruszyłem później niż chciałem i zamiast spokojnych trzech i pół godziny na przejechanie 33 km na stację mam dwie i pół. Pod wiatr. Z przednim kołem, które zaczęło podejrzanie klekotać i bałem się o stan szprych. Więc – już bez bawienia się w skrajne punkty – zasuwałem, trzymając kciuki za rower i snując w głowie plany B („następnym pociągiem też powinienem zdążyć na Sleepera, ale będę potrzebował ubłagać obsługę, żeby mnie wzięli bez rezerwacji… ale to dopiero za trzy godziny, szkoda ich w Inverness… hm, a może złapię stopa? o, autobus do Inverness, może machnąć ręką na ten pociąg? e, nie, przy tym tempie zdążę”). Zdążyłem z dwudziestominutowym zapasem.

A w nocnym pociągu popełniłem strategiczny błąd i nie wyjąłem sobie zawczasu śpiwora z sakwy. Już około północy, jak zasypiałem i zaczęło mi się robić zimno, to zdałem sobie sprawę, że schowki bagażowe, gdzie podróżowały sakwy, są na noc zamykane. W efekcie raczej przedrzemałem kawałki tej nocy, niż ją porządnie przespałem. Dobrze, że miałem na sobie softshell, który przez całą wyprawę robił porządną robotę termiczną.

Tak więc niewyspany, zmęczony, ale szczęśliwy. I rozbudzony na tyle, że chce mi się wyciągnąć w samolocie karypla, pisać, liczyć i podsumowywać. No to pobawmy się w liczby.

• Całkowita odległość: ok. 1716 km (1066 mil). Jak pamiętacie, nie korzystałem z odległościomierza rowerowego ani aplikacji – odległość ustalałem retroaktywnie każdego dnia na podstawie przebytej trasy i dystansu zapisanego w plikach .gpx. Kilometraże zaokrąglałem, więc błąd może być rzędu 20 km. Nie wliczam w to dystansu potrzebnego na dojechanie ze stacji Penzance do Land’s End ani z JoG do Thurso (sumarycznie ok. 56 km), ani oczywiście podwózki samochodem na drugą stronę Edynburga.

• Średnia dzienna odległość: 85.8 km (min. 33 km, max. 137 km, odchylenie standardowe σ = 24.16 km).

• Średnia prędkość: I don’t know and I don’t care! Zgaduję, że w typowych warunkach (po w miarę płaskim, przy niewielkim wietrze) jakieś 15 km/h, pod górkę lub z górki odpowiednio wolniej lub szybciej. Do tego częste postoje na zdjęcia, kawę/herbatę, żarcie. Ale ogólnie w dupie to mam. Nie jechałem po to, żeby się spieszyć (sprawdzić, o której pociąg).

• Całkowite przewyższenie: Tu muszę polegać na danych zapisanych w trasach .gpx Andy’ego, za którymi, jak pamiętacie, podążałem dosyć dokładnie, ale na niektórych odcinkach robiłem skróty albo detoury – zgaduję, że to się mniej więcej wyrównuje. Jest jeszcze zonk, bo z tych samych gpx-ów gpx.studio podaje zupełnie inne sumy podjazdów niż GPX Viewer i gpxinfo. Te dwa ostatnie są zgodne, więc to im jestem skłonny wierzyć. W każdym razie wychodzi 13602 m podjazdu i prawie dokładnie tyle samo zjazdu. To tak jakbym podjechał z poziomu morza pod Mount Everest, potem zjechał, a potem jeszcze raz do połowy wysokości!

• Liczba problemów z rowerem: 1 (słownie: jeden; przebita dętka – stukanie w szprychach ostatniego dnia pomijam, bo dojechały, zresztą może to tylko koślawo założone koło albo coś w tym stylu).

• Noclegi: 15 pod namiotem (w tym 4 razy na dziko, w tym raz nielegalnie), 4 w ho(s)telach/B&B, 1 u kuzyna.

• Całkowity koszt wyprawy: nieco ponad £2000 (ok. 10500 zł). Tak to się mniej więcej przedstawia w rozbiciu na kategorie:

  

Nie wliczam tu szpeju turystycznego (sakwy, śpiwór, namiot, materac), który kupiłem sobie specjalnie na tę wyprawę, ale posłuży mi jeszcze długo. Niektóre z tych kategorii są podliczone w miarę dokładnie, inne trochę „na oko” – część wydatków na żarcie i prezenty poszła z karty, część gotówką i o ile tę pierwszą mogę wysumować z wyciągów, to drugą muszę wymiarkować posiłkując się pamięcią i faktem, że za bodaj wszystkie kempingi płaciłem gotówką.

Dużo to czy mało? Sami oceńcie. Zgodnie z przewidywaniami, jedzenie okazało się najdroższą kategorią, ale sam jestem trochę zaskoczony, że dysproporcja między nim a noclegami wyszła aż taka – i to mimo tego ekskluzywnego hotelu. W tę kategorię wchodzą różne rzeczy: posiłki i napoje w knajpach, w tym napiwki; rozmaita spożywka ze sklepów; także rozmaite drobiazgi niespożywcze (zmywak, taśma klejąca, kartusz gazu…) pozyskane po drodze. Gdybym postawił na żywienie się własnym sumptem i w knajpach jadał sporadycznie, mógłbym pewnie spokojnie ściąć koszty w tej kategorii o jakieś 70%; ale stwierdziłem, że jak wakacje, to wakacje i będę korzystał z tego, że mnie stać.

To jeszcze spróbuję zgadnąć, jakie pytania moglibyście chcieć mi zadać, i odpowiedzieć na nie zawczasu.

Najlepsze momenty? Było ich trochę. Przejazd przez przełęcz Drumochter i suszenie się przy herbacie i kominku w hostelu w Dalwhinnie. Widoki na morze: w kornwalijskim Sennen Cove, w Northumberland, w Szkocji. Psia miłość w Crask Inn. Spokój tchnący od rzeki Camel. Życzliwe zainteresowanie i wsparcie ludzi. I wreszcie sam koniec: myśli z kategorii „brawo ja!”, „ale jak to już?” i „no, nareszcie” w momencie pacania znaku mety.

Kryzysy? O tak. Lubię własne towarzystwo, ale zdarzały się dni, kiedy otwierałem w namiocie zaspane oczy i myślałem „o nie, znowu trzeba pedałować”. Parę razy miałem przebłyski myśli, że sobie nie poradzę, jak przy problemach z namiotem albo dętką. Mozolne pedałowanie pod wiatr po prawie płaskim, kiedy prawie nie czuć było, że robię jakikolwiek postęp, jest demotywujące.

Co zrobiłbym inaczej? Niewiele! Na pewno przetestowałbym zawczasu namiot i odświeżyłbym umiejętności mechaniczno-rowerowe i szwalnicze. Może wydłużyłbym wycieczkę o parę dni, żeby mieć więcej czasu na eksplorowanie, zwiedzanie mijanych miasteczek, muzeów itd.; tempo, o którym myślałem, że jest niezbyt intensywne, było jednak w dłuższej perspektywie sporym wyzwaniem. Ale summa summarum większość decyzji, jakie podjąłem, okazała się trafna.

Po co to wszystko? Mógłbym powiedzieć, że dla owego poczucia dumy i satysfakcji z zakończonego zadania na sam koniec. Ale to tylko drobna część prawdy. Tak naprawdę, jak śpiewali Skaldowie, nie o to chodzi, by złowić króliczka, ale by gonić go. (Królików było swoją drogą sporo, ale za szybko uciekały, żebym zdążył któremuś zrobić fotkę.) Każdy widok po drodze, każda drobna przygoda, każdy przejechany kilometr ma dla mnie wartość i gdzieś tam zostanie we wspomnieniach.

Czy pojechałbym jeszcze raz? Pewnie! Kiedy ruszamy?

Jak się czuję? O zmęczeniu i satysfakcji już wspominałem, ale czuję też ogromną wdzięczność. Dla całego świata i wszystkich okoliczności, które się tak ułożyły, że mogłem pojechać. Dla wszystkich, którzy mnie do tego zachęcali i zrobili mi miejsce – Anno, dla Ciebie szczególnie. Dla samego siebie. Dla życzliwych ludzi, których spotkałem i z którymi rozmawiałem po drodze. Dla tych, którzy mi pomogli, kiedy tego potrzebowałem, oraz którzy zaoferowali wsparcie nawet gdy nie byłem w potrzebie. I wreszcie dla Was, którzy się zapisaliście na ten newsletter i czytaliście moją pisaninę.

I może jeszcze na koniec kilka słów o newsletterze właśnie. Napisałem przez ten miesiąc 18 odcinków (wliczając ten, który właśnie czytacie), o łącznej objętości ok. 100 KB tekstu (ok. 14500 słów) – to trochę ponad dwie trzecie rozmiaru „Alicji w Krainie Czarów”. Na dostawanie listów z trasy zapisały się 22 osoby, w tym kilka już jak byłem w drodze (a jedna osoba się w międzyczasie wypisała). Każdego emaila otwierało ok. 60–70% subskrybentów. Ale czytaliście mnie też przez WWW – łącznie wszystkie odcinki zanotowały ponad 2 tys. wyświetleń.

Jak Wam z tym było? Dostałem po drodze dużo dobrych słów, ale jeśli to była dla kogoś strata czasu albo źródło frustracji, to też chcę wiedzieć. Zwłaszcza że jestem świadom niedostatków platformy. Substack reklamuje się jako narzędzie dla ludzi piszących, ale jak większość kontentu w internecie, w pogoni za zasięgami jest nachalny i włazi czytelnikom w prywatność, bez szacunku dla ich czasu i swobody wyboru. „Hej, hej, zapisz się! Podaj mejla! Na pewno nie? A może jednak? Fajnie, że przeczytałeś, to może przeczytaj coś jeszcze?” No litości. Bardzo tego nie lubię i gdybym miał czas, zrobiłbym własne narzędzie.

Newslettera zostawiam tak jak jest. Może kiedyś go wskrzeszę, jak mi przyjdzie jeszcze jakaś ciekawa wyprawa do głowy, ale na razie nie planuję nowych wpisów. Gdyby Substack Was spamował, to się wypiszcie. Zamierzam za to zebrać istniejące, opracować je i wrzucić w jedno miejsce w Sieci, już poza Substackiem, gdzie będzie można powspominać LEJOG 2023 i pooglądać zdjęcia.

Jeszcze raz dzięki, że byliście ze mną! W nagrodę za wytrwałość – garść fotek z powrotu na koniec.

Nie jest tu szczególnie pięknie: ot, znak symbolizujący koniec trasy, jakieś sklepy, restauracje, hotel, B&B, a to wszystko przy jednej drodze zakończonej zatoczką z dużym parkingiem. Nazwa miejscowości pochodzi od Jana de Groot, Holendra, który w XV wieku przewoził stąd pasażerów łodzią na Orkady, widoczne stąd, z północnego wybrzeża, jak na dłoni. Podobno hotel stoi na miejscu dawnego domu owego Holendra.

Notka z podsumowaniem całej wycieczki będzie później, a na razie relacja z ostatnich trzech dni jazdy. Dziś pisze mi się znacznie wygodniej: z okazji ukończenia wyzwania zrobiłem sobie prezent w postaci jeszcze jednego noclegu pod dachem, tym razem w lokalnym B&B. I bardzo dobrze, bo lało prawie cały dzień i do słynnego znaku-drogowskazu dotarłem cały mokry i z chlupoczącymi butami, acz szczęśliwy.

Na drinkach w Derby Liya zapytała mnie, czego się nauczyłem na wyprawie. Różne odpowiedzi mi się plątały po głowie, ale dziś króluje wśród nich jedna myśl: rowerzystom na długie wyprawy należy życzyć pomyślnych wiatrów. Najdosłowniej tak jak żeglarzom. Bo to wiatr, bardziej niż jakikolwiek bądź inny składnik pogody, bardziej niż temperatura, słońce, deszcz, podjazdy i zjazdy – decyduje o tym, czy droga jest samą przyjemnością, czy dużym, niewdzięcznym wysiłkiem.

Przez te dwadzieścia dni ledwo zacząłem łapać specyfikę wiatrów i tego, w jaki sposób w połączeniu z ukształtowaniem terenu one wpływają na łatwość bądź trudność jazdy. Nadal trudno mi to wyczuć. Kiedy wieje wprost w plecy lub w twarz, sprawa jest jeszcze dość prosta, ale przy bocznym wietrze bywa bardzo różnie. Nawet kiedy, dajmy na to, jedzie się na północ a wieje z SE, lokalne podmuchy i zawirowania potrafią nieźle napsuć krwi. Mniej czuje się wiatr w miastach, lasach czy wąwozach, bardziej blisko wybrzeża, na otwartych przestrzeniach – ulga potrafi być zauważalna, kiedy mija się od zawietrznej górę, na której impet mas powietrza trochę hamuje. Chyba że nie hamuje i akurat trafi się na korytarz powietrzny. Czasem drobna zmiana nachylenia potrafi też sprawiać różnicę, tak że pozornie płaska droga może być albo bułką z masłem, albo straszną upierdliwością, i trudno powiedzieć dlaczego.

Wszystko to sprawia, że trudno mi było zgadnąć, jak rozplanuję te trzy ostatnie dni. Tak jak Wam pisałem w poprzedniej notce, ostatecznie zdecydowałem się na wariant dłuższy i dzikszy. Jego trasy opracowane przez Andy’ego podzielone są na trzy odcinki, kolejno od Inverness do Bonar Bridge, potem do Bettyhill i wreszcie na metę w JOG. Zrazu kombinowałem, że może dam radę w chmurną, ponurą niedzielę dojechać aż pod Lairg, gdzie mógłbym zjeść coś w poniedziałek rano i zacząć dzień od wjechania w dzicz. A gdzie tam!

Śniadanie w Inverness zgodnie z planem, acz dość późne; wyjeżdżałem stamtąd już koło południa. Za mostem Kessock Bridge początkowo droga prowadziła poboczami wzdłuż A9, jak wcześniej, i przy tej okazji cieszyłem się, że od niej odbiję, bo ruch był nadal naprawdę spory (potem doczytałem, że tak jest aż do Tain i dopiero potem słabnie). W Tore pożegnałem główną drogę i ruszyłem mniejszymi ulicami w stronę Dingwall, gdzie pod ostatnim dużym Tesco na trasie znalazłem ni mniej, ni więcej, tylko paczkomat® InPostu® (ups, deklinacja!) – jedyny, jaki mi się trafił w ogóle! – i bogaty wybór swojskich wędlin. A samo Tesco wita klientów po gaelicku. Fajne kombo.

Z Dingwall droga wspięła się pod górę i zaczęła trawersować zbocza różnych drobnych szczytów i szczycików, których, jak się okazało, jest na północy nadal sporo. Wiatr zaś się wzmógł i dał mi nieźle w kość. Było co podziwiać, ale skupiałem się na zasuwaniu do przodu i prawie nie robiłem zdjęć, z wyjątkiem spektakularnego zjazdu pod wieczór; myśl o obozowaniu pod Lairg porzuciłem szybko i koniec końców nie osiągnąłem nawet Bonar Bridge – znalazłem dogodny lasek, Gearchoille Community Wood, tuż przed Ardgay, i rozbiłem namiot przy ścieżce. Kiedy się rozstawiałem, minęło mnie kilkoro spacerowiczów z psami; nikt nie protestował, za to psy mnie obwąchały, a osoby zagadnęły, że miłe miejsce na nocleg i skąd jestem, i życzyły mi spokojnej nocy. Można? Można. Lubię Szkocję, mówiłem już?

W sobotę dzień wstał znów słoneczny, zgodnie z prognozą. Przy czym tutaj „słoneczny” oznacza „na błękicie nieba tu i ówdzie gromadzą się groźne chmurzyska, więc jak wiatr ci nie będzie sprzyjać, to i tak zmokniesz”. Na szczęście nie zmokłem, ale wiatr nie ułatwiał zadania i jechało się na początku trudno. W Costcutterze w Lairg (przy którym stacja benzynowa z napisem „uwaga, ostatnia szansa na tankowanie przez 44 mile!”) uzupełniłem zapasy, a kawałek dalej, w kawiarence z widokiem na Loch Shin, zjadłem lunch. A potem ruszyłem przez środek niczego. Przynajmniej teoretycznie.

No, dzikim krajem to bym tego jednak nie nazwał. Dzikie to są stepowe bezdroża w Ukrainie, ewentualnie Grenlandia czy interior Islandii, gdzie wioska o 200 mieszkańcach to już ważny ośrodek. Tu przynajmniej był prawie cały czas zasięg (i to nawet LTE); droga, choć z tych wąskich (por. odcinek z dnia 6) była cały czas asfaltowa i co jakiś czas przejeżdżał samochód, a minęło mnie nawet kilka tirów; wreszcie mimo braku sadyb za Lairg zdarzały się ślady działalności człowieka: to ogrodzenia i bramy, to znaki informacyjne, jakieś dróżki odchodzące zapewne do szop czy innych własności prywatnych. A po dwudziestu kilometrach – knajpka w środku niczego. The Crask Inn.

Nie byłem głodny, ale i tak wstąpiłem na kawę i ciastko. Jak wakacje, to wakacje. W środku przytulnie i pusto, nikogo za ladą, żadnych gości, tylko dzwonek i znak: „proszę dzwonić po obsługę”. Zadzwoniłem. Obsługa przybiegła natychmiast i mnie obszczekała na powitanie. Ta właściwa nadeszła kilka minut później, niespiesznie, bo akurat wnosili jakieś meble – ale komu by się spieszyło, jak ma takie psy? Ten duży to mistrz świata w kategorii „łagodność”.

Od Crask Inn jechało się zauważalnie łatwiej. Kilkanaście kilometrów dalej: Altnaharra. Mała wioska na odludziu, ale jest tam hotel (ponoć popularny wśród wędkarzy), restauracja, jakieś domy, kościół, szkoła, B&B, kemping. Tu już nie robiłem postoju. Potem odbiłem w boczną drogę, gdzie samochody jeździły już nie co kilka minut ale co kilkanaście, cały czas wzdłuż Loch Naver, wąskiego i długiego jak większość szkockich lochów, a potem z biegiem zasilającej go rzeki Naver aż do samego morza. Przepiękny kawałek, chyba jeden z moich ulubionych na całej trasie. Nic, tylko się zachwycać.

Zdecydowałem, że czas na porządny prysznic, i zanocowałem na kempingu w Bettyhill (urocze miasteczko, tylko trzeba podjechać pod górę – nie chciało mi się, podchodziłem). Na ostatniej prostej do noclegu niemiła niespodzianka. Złapałem kapcia w tylnej oponie! Przedostatniego dnia! A już myślałem, że dojadę do JoG bez jednego problemu z rowerem. No nic, zestaw naprawczy w dłoń, do dzieła. I znowu okazało się, że więcej szczęścia niż rozumu, bo o ile dziurę znalazłem bez problemu, to łatanie dętki to kolejna rzecz, której dawno nie ćwiczyłem i pierwsze próby spaliły na panewce, a poza tym moja pompka (tania, bodaj z Decathlonu) pompuje z trudem i niechętnie. Z pomocą przyszła rowerzystka z namiotu obok. Teraz już wiem, jaką chcę pompkę. Evo z Holandii (tak zrozumiałem Twoje imię) – jeśli kiedyś jeszcze spotkamy się na szlaku, masz u mnie kawę w dowolnej walucie.

Ta dętka nie budziła mojego zaufania, wyglądała, jakby niedługo miała się przetrzeć w innych miejscach, a zapasowej nie miałem, tylko łatki, więc dziś (deszcz, deszcz od południa) mówiłem sobie i rowerowi: byle do Thurso, do najbliższego sklepu rowerowego – chciałem wymienić tę dętkę i nie kusić losu. Dojadę czy nie dojadę? Dojechałem, porządnie zmoczony i wymęczony mimo kilku przystanków na herbatę. Rower został opatrzony, a ja zjadłem rozgrzewczy obiad w barze z daniami brytyjskimi i cejlońskimi.

Z Thurso ruszyłem koło piątej po południu, pokrzepiony i w wyraźnie lepszym humorze, choć lało nadal. Na wyjeździe spotkałem innego rowerzystę z sakwami i namiotem. „Do JOG?” „Tak.” „Ja też. Z Land’s End?” „Tak.” „Ja też! Który dzień?” „Dwunasty!” Whoa, to się nazywa tempo. Facet zajrzał jeszcze do sklepu, ale po jakimś kwadransie mnie dogonił, zrównał się ze mną i przegadaliśmy kilka kilometrów, których nawet nie zauważyłem, wymieniając się wrażeniami i trasami. Martin jechał trochę inną trasą, bliżej zachodniego wybrzeża wyspy, niby prostszą, ale robiąc detoury tu i tam i zahaczając to o Walię, to o Loch Lomond, dzięki czemu ma jeszcze więcej na liczniku niż ja (a ja mam więcej niż typowy dystans LEJOG).

Potem Martin pojechał przodem, swoim tempem, ale spotkaliśmy się jeszcze raz w samym John o’ Groats, gdzie był uprzejmy nakręcić filmik, którym zaczyna się dzisiejsza relacja. Sklepiki z pamiątkami w JoG już zamknięte, a chcę jeszcze pamiątkowy magnes, więc jeszcze jutro tam zajrzę. Potem z powrotem rowerem do Thurso; zależnie czy mi się będzie chciało, może pojadę trochę dłuższą drogą i zawadzę o Dunnet Head (najdalej na północ wysunięty przylądek Wielkiej Brytanii) lub Duncansby Head (cypel o dwie mile na wschód od JoG). O 13:40 mam pociąg do Inverness, na który szczęśliwie tydzień temu zarezerwowałem miejsce rowerowe – jak się okazało, trzeba; dobrze, że sprawdziłem w porę. Potem Caledonian Sleeper do Londynu, oddać rower, wziąć od Jane walizę i z Luton lot do domu.

A teraz jeszcze wrzucę zdjęcia, ustawię wysyłkę na rano i pójdę zażywać zasłużonego snu. Dochodzi północ. Dacie wiarę, że nie jest całkiem ciemno i widzę chmury przez okno? Nic dziwnego, zważywszy, że jestem prawie na szerokości geograficznej Sztokholmu.

Powód jest pragmatyczny: to ostatnie duże (as in, wielkości Starachowic) miasto na trasie. Jutro niedziela, więc dużo miejsc będzie nieczynnych, ale i tak powinno być gdzie zjeść śniadanie. I się umyć – gugiel mówi, że jest w mieście basen/siłownia czynna w niedzielę od 7 i można skorzystać z prysznica. Dalej będzie ciężko o takie luksusy.

Zwłaszcza że, jak wspominałem, mam decyzję do podjęcia. Od Inverness trasa się rozdwaja. Wariant zasadniczy prowadzi dalej A9-tką na północny wschód wzdłuż wybrzeża, przez małe wioski rozsiane po tej części Szkocji. Tym razem już bez separacji od ruchu samochodowego, który jednak, mimo że to droga główna, na tym odcinku powinien być znikomy. Wariant alternatywny, dłuższy (o ok. 50 km) i dzikszy, omija A9 całkowicie. Zamiast przekraczać zatokę Dornoch Firth głównym mostem w jej wschodniej części, objeżdża ją od zachodu przez Bonar Bridge, a potem kieruje się na północ, przez Lairg, w bezludne północne rubieże, osiągając wybrzeże w Bettyhill – i potem wzdłuż wybrzeża na wschód przez Thurso do JoG. Zdaje się, że na ponad 70-kilometrowym odcinku od Lairg do Bettyhill nie ma prawie cywilizacji, żadnych wiosek czy sklepów, tylko jedna restauracja i hotel w środku niczego.

Ostatecznie wybiorę rano, którędy jechać, ale kusi mnie ta dzicz. Widmo końca trasy zagląda mi w oczy; jechałbym jeszcze (ale chcę też do domu). Poza tym jeśli wybiorę dluższą trasę, to już żodyn mi nie zarzuci, że oszukałem podwożąc się kawałek samochodem. Zobaczę jeszcze, jak z prognozą pogody. W Dalwhinnie wyglądało to kiepsko, ale ono jest otoczone górami; prognoza dla Inverness mówi, że jutro ma popadywać od południa (oby nie wcześniej, chcę zwijać suchy namiot) przez jakieś 4 godziny, a pojutrze znów bez deszczu. No ale co będzie, to będzie.

Dziś słoneczny dzień pełen wspomnień. Na trasie Aviemore, takie tutejsze Zakopane czy raczej Karpacz, gdzie kiedyś wysiedliśmy z A. z autobusu z Londynu i ruszyliśmy w góry i gdzie w lokalnej przychodni sprawnie zmieniono mi opatrunek na poparzonej ręce. Mam w sobie mnóstwo wdzięczności. Wcześniej, jeszcze w Dalwhinnie, zajrzałem do destylarni, a w Newtonmore zwiedziłem szkocki skansen ze starą szkołą i domkami.

[Dopisek 25.06:] Tak, to zdecydowanie był dobry pomysł. Zjadłem śniadanie, odświeżyłem się i jestem pokrzepiony. Jeszcze nie pada. Jadę na północ!

Z pogodą, deszczową i zmienną. Szkockie przysłowie mówi: „jak ci się nie podoba pogoda, poczekaj pięć minut”. Są takie dni, kiedy to zupełnie się nie sprawdza, jak wczoraj, kiedy cały czas świeciło słońce i było ciepło; dziś dla odmiany miałem modelową ilustrację. Cały czas pochmurno, pada – nie pada – pada – nie pada – pada… jak w starym dowcipie o kierunkowskazie. Na koniec dnia rozpadało się na dobre i właściciel hostelu, w którym dziś nocuję (o tym jeszcze będzie), rzekł na powitanie: „lovely weather, eh? Welcome to Scotland!” Przypomina mi się też pewien Szkot spotkany dawno temu na górskim szlaku w słotną pogodę, który skomentował: „this? This is just a wee shower!”.

Z kiltami, dudami i whisky. To te części szkockiej kultury, które obserwuję z fascynacją, ale i pewną nieufnością. Chociaż mam w znajomych kilku entuzjastów kiltów i whisky (cześć, Tomasz), więc może się w końcu przekonam. Tu w Dalwhinnie jest destylarnia – rozważam pozyskanie lokalnej butelczyny na pamiątkę.

Z jedzeniem. Przede wszystkim ze sławnym haggisem, czyli tutejszą odmianą kaszanki (o szczegółach technicznych wolę nie wiedzieć). Jeszcze nie jadłem haggisu na tej wyprawie, ale wszystko przede mną. Ale też z ciastkami – szkockie kruche ciasteczka, shortbreads, to jedne z moich ulubionych, a kto zna mnie bliżej, ten wie, że jestem ciasteczkowym potworem i zjadam każde ciastka w ilościach niemal nieograniczonych. I wreszcie – to brzmi jak miejska legenda, ale czytałem o tym bodaj w przewodniku Lonely Planet – ze szkockim specjałem, czyli batonikiem Mars smażonym na głębokim oleju, podobno do dostania w Fort William. Chyba nie spróbuję. Chyba nie polecam.

Z językami. Angielski jest oczywisty, ale nie każdy wie, że Szkocja ma jeszcze oprócz tego dwa inne rodzime języki. Jednym jest scots (zwany też czasem lowland scots), który wyewoluował ze średnioangielskiego, ale nabrał własnej charakterystycznej fonetyki i słownictwa i trudno go zrozumieć, zwłaszcza ze słuchu, nawet gdy zna się dobrze angielski. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że scots do angielskiego ma się mniej więcej jak śląski do polskiego. Drugi to szkocki gaelicki, język bardzo stary, wywodzący się w prostej linii od mowy dawnych Iroszkotów, bardzo przypominający irlandzki i tak jak on zagrożony wyginięciem. Po gaelicku w głównej części Szkocji prawie już nikt dziś nie mówi, tylko gdzieniegdzie w Highlands – mało ludnej, górzystej części Szkocji, skąd do Was piszę – spotkać można jego rodzimych użytkowników, a najwięcej jest ich na Hebrydach Zewnętrznych, gdzie na South Uist lata temu grupka miłych babć z lokalnego gaelickiego kółka różańcowego zaprosiła mnie na ciasteczko. Mimo małej popularności oba języki są uważane za część szkockiego dziedzictwa narodowego i można je spotkać na rozmaitych znakach w przestrzeni publicznej.

Z poezją. Zwłaszcza z Robertem Burnsem, który jeden zrobił dla szkockiej poezji więcej, niż dla polskiej Mickiewicz, Słowacki i Krasiński razem wzięci. Narodowy poeta Szkocji, piszący w dialekcie gdzieś pomiędzy scots a standardowym angielskim. Kto słyszał kiedykolwiek, choćby na jakimś filmie, „Auld Lang Syne”, ten twórczość Burnsa kojarzy (to stara tradycyjna pieśń, ale redakcja słów należy do niego). Słynny jest jego wiersz „Address to a Haggis” ku czci potrawy, o której już wspominałem, recytowany tradycyjnie na wieczorkach burnsowskich upamiętniających poetę (istnieje specjalny formalny rytuał, który przewiduje dokładnie, w którym momencie recytacji należy haggis wnieść i ułożyć na stole, a w którym rozciąć). Ja najbardziej lubię „Do myszy”, o rolniku orzącym pole, który napotkawszy mysią norkę, która zaraz przestanie istnieć, wygłasza pod adresem lokatorki tejże norki wzruszającą przemowę. Tytuł „Myszy i ludzi” Steinbecka jest cytatem z tego wiersza.

I wreszcie kojarzy mi się Szkocja z górami. Grampiany, z pasmem Cairngorms na czele, do najwyższych nie należą (Ben Nevis, najwyższy szczyt Szkocji i całego UK, ma 1345 m n.p.m.), a mimo to są Szkoci dumni ze swoich gór i kochają je. I chyba rozumiem dlaczego. Nagie, kamienisto-trawiaste, tchnące surowym pięknem szczyty są odludne i trudno dostępne (zwłaszcza przy typowej szkockiej pogodzie). Szlaków turystycznych prawie nie ma, a te, które są, oznaczono kopczykami, które łatwo przeoczyć, zwłaszcza we mgle. Żeby sprawnie się po nich poruszać, trzeba być naprawdę wytrawnym piechurem, i prawie nie spotyka się tam ceprów znanych z drogi do Morskiego Oka. Zapaleńcy włażą na wszystkie te niewysokie szczyty, zwłaszcza te mierzące więcej niż 3000 stóp (ok. 900 m) zwane „Munros” od nazwiska faceta, który pierwszy je skatalogował.

Są w szkockich górach też schroniska. Ale nie takie jak u nas. Nazywają się „bothies” (l.poj. „bothy”) i mają postać zwykłej, małej chatki, bez prądu, toalety i wygód; jest tam ledwo prycza (lub kilka), gdzie strudzony wędrowiec może rozłożyć śpiwór i przespać się osłonięty od deszczu i wiatru. Za toaletę robi łopata, którą w razie konieczności należy wynieść kawałek dalej, wykopać mały dołek, zrobić do dołka co swoje i zakopać z powrotem. Bothies można znaleźć w różnych, czasem najbardziej niedostępnych miejscach szkockich gór. Opiekuje się nimi specjalne stowarzyszenie, Mountain Bothies Association, które nawet strzeże lokalizacji niektórych chatek: próżno ich szukać na mapach – kto ma wiedzieć, ten wie.

Podobno na ścianie w Ryvoan Bothy wisi wiersz nieznanego autorstwa, który przytoczę tu w całości za stroną MBA:

„Dziś wyjeżdżam w nocy z Euston, łapię pociąg siódma trzy i w Perth od samego rana wzgórza zamigoczą mi…” Tak mi się to śpiewa w głowie. Godziny odjazdu nocnego pociągu z Londynu Euston do Inverness fluktuują, ale nadal to jest mniej więcej siódma–ósma wieczorem. O podobnej porze wyrusza z Inverness pociąg w drugą stronę, którym będę jechał za kilka dni.

Dziś przejeżdżałem przez Perth, turlając się przez park nad rzeką Tey, i wypatrywałem wzgórz, ale bezskutecznie – zamigotały mi dopiero przed Pitlochry, gdzie zjadłem późny lunch i podkarmiłem telefon. Prognoza zapowiadała intensywniejszy deszcz wieczorem, więc popatrzyłem, czy można gdzieś nocować tanio pod dachem, i znalazłem: The Old School Hostel, niezależny (tzn. nienależący do zacnej skądinąd sieci Scottish Youth Hostels Association) hostelik w Dalwhinnie, kilkadziesiąt kilometrów dalej. Tak, powiedział miły głos w słuchawce, jest łóżko, żaden problem, możesz być o dziewiątej wieczorem.

Był jednakowoż kruczek: do pokonania miałem odcinek POD GÓRĘ. Pitlochry leży na wysokości około 100 m n.p.m., a potrzebowałem wspiąć się na przełęcz Drumochter (462 m n.p.m.), najwyższy dotychczas podjazd na całej trasie. Dam radę – myślałem – ale co się zmęczę, to moje. Ruszyłem. Trasa (NCN 77) prowadziła cały czas mniej więcej równolegle do głównej drogi A9, czasem się do niej przytulając albo wręcz stanowiąc jej pobocze, częściej będąc szeroką rowerostradą, zawsze jednak w całkowitym oddzieleniu od ruchu samochodowego. Przez kilka pierwszych wiosek było dość płasko, ale potem wioski się skończyły i zaczęło się całkowite bezludzie, jeśli nie liczyć aut śmigających A9-tką. I moim oczom ukazał się taki komunikat:

Wtedy padało już całkiem intensywnie i byłem cały mokry, ale nie było mi zimno. Szybko okazało się też, że ten podjazd mimo wysokości nie jest najgorszy, a wręcz jedzie się przyjemnie. To nie był jeden z tych krótkich a stromych odcinków o nachyleniu 15+%, które trzeba mozolnie brać na najwolniejszym przełożeniu albo nie dać rady i prowadzić rower. Było cały czas pod górę, ale łagodnie i mniej więcej jednostajnie. W efekcie jechałem sobie spokojnie, cieszyłem się własnym towarzystwem i zachwycałem to lasami, to płynącą w dole rzeką, to pociągami przejeżdżającymi równoległą linią kolejową, to wreszcie zamglonymi szczytami, kiedy już dojechałem ponad granicę lasu.

Deszcz nie przeszkadzał mi zbytnio. Są dwa rodzaje dni wyprawowych i z każdym wiąże się inny rodzaj funu. Pierwszy to dzień otwarty, gwarantujący niespodziankę w postaci noclegu, oferujący możliwości już to leniwienia się kilka godzin w jednym miejscu, już to rozbicia się na polance, która akurat się człowiekowi spodoba. Kiedy zaś zarezerwuje się spanie kilkadziesiąt km dalej, dzień robi się zamknięty i pojawia się Cel. Niestraszna wtedy plucha, mgła i wiatr, bo wiadomo, że na zmokniętą i zziębniętą osobę czeka u Celu łóżko, prysznic i ciepła herbata.

Kiedy dojechałem do Celu, Lee, gospodarz tego miejsca, zaprowadził mnie do szopy na rowery, a potem do budynku właściwego. A tam, w sali wspólnej, w kominku płonął prawdziwy, żywy, trzaskający ogień. Lee rozstawił koło kominka suszarkę, żebym mógł wysuszyć wszystko (łącznie z namiotem, choć ten akurat suszy się gdzie indziej – zwijałem się rano już po pierwszej mżawce i tropik był cały mokry) i pobrał opłatę.

Zapłaciłem £22. Słownie: DWADZIEŚCIA DWA FUNTY. Przypominam dla porównania, że jeden z kempingów kosztował £20, a za noc w ekskluzywnym hotelu w Beadnell zapłaciłem ponad £140. I wiecie co? Chromolić ekskluzywne hotele. Dalwhinnie Old School Hostel jest (zaraz po Domu) drugim najlepszym miejscem na ziemi. Powtarzam, Dalwhinnie Old School Hostel, Ben Alder Rd, Dalwhinnie PH19 1AB. Gdybym mógł, dałbym mu 15/10. Tu jest ciepło, sucho, czysto, przytulnie, prysznice są nowe, jest kuchnia, gdzie można sobie zrobić herbatę albo coś ugotować, łóżka wyglądają na wygodne, ale jeszcze nie sprawdzałem, są książki, a przez okno kuchni widać stację kolejową i można sokolim okiem wypatrzyć, o której następny pociąg. Jestem szczęśliwy.

Gdybym miał więcej czasu, zadekowałbym się tu na kilka dni. Ale jutro jak raz pogoda ma być znowu słoneczna, więc chyba jednak pojadę dalej. W sobotę wieczorem powinienem dotrzeć do Inverness, co zostawia mi pełne trzy dni na północne rubieże wyspy do samego John o’ Groats. Mam w sprawie tego ostatniego odcinka decyzję do podjęcia, ale o tym napiszę Wam następnym razem.

A teraz wrzucę ten chyba najdłuższy do tej pory odcinek na Substacka, ustawię publikację na rano i pójdę testować to łóżko.

Ten most robi wrażenie samym swoim ogromem i rozmachem. Mosty są właściwie trzy, poprowadzone mniej więcej równolegle; od zachodu kolejno: nowy Queensferry Crossing, z autostradą; stary Forth Road Bridge, obecnie obsługujący ruch lokalny i pieszo-rowerowy; i najstarszy, kolejowy Forth Bridge. Wszystkie mają około 2,5 km długości. Trudno było w ogóle na niego wyjechać, bo wschodni pas rowerowy był zamknięty z powodu remontu, a na zachodni nie można się dostać bezpośrednio i trzeba rower przeprowadzić przejściem podziemnym. Ale kiedy już się to uda, niesamowite jest widzieć pod sobą pełne morze – wrzynające się w ląd długą i wąską zatoką, ale wciąż morze – nawet wypatrzyłem kątem oka statek wycieczkowy.

Most jest – takie miałem wrażenie – bramą do dzikiej Szkocji. Można wprawdzie pojechać na północny wschód, do miast na wybrzeżu takich jak Dundee czy Aberdeen; ale moja trasa prowadzi na północ, przez Perth, przedostatnie większe miasto na szlaku, i dalej w stronę gór. Na pewno będzie sporo podjazdów i z każdym kilometrem coraz dziczej i odludniej. Na razie wioski i małe miasteczka.

Obozowanie na dziko jest w Szkocji legalne i zamierzam bez skrupułów z tego korzystać. Zwłaszcza gdy noc zapowiada się ciepła i bezdeszczowa tak jak ta. Rozbiłem się kilka kilometrów przed Perth, na świeżo zżętym ściernisku. Starałem się wybrać miejsce z małą ilością ostrych kłosów, ale i tak peniam, że któryś zrobiłby krzywdę materacowi, więc go tej nocy nie nadmuchiwałem. Będę spał po prostu na podłodze, bez warstwy termicznej. Powinno być znośnie.

1270 km za mną – ponad trzy czwarte trasy. Chyba to zrobię!

Skoro – pomyślałem – aspekt towarzyski wyprawy ma już precedens w postaci drinków w Derby, dlaczego by go nie pociągnąć dalej i nie odwiedzić (czytaj: wbić na noc do) któregoś z moich kuzynów, którzy mieszkają pod Edynburgiem? Nie widzieliśmy się szyberdziesiąt lat, detour nie byłby długi, gdybym wczoraj zanotował typowy dziennny dystans, to spokojnie dziś wieczorem bym dojechał. Wczoraj wyszło jak wyszło, ale Paweł zaofiarował się, że podjedzie po mnie pikapem i zabierze mnie z rowerem. Dzięki temu miałem przemiły wieczór rodzinny. I powiem Wam, że różnych rzeczy się spodziewałem, ale tego, że na wakacjach w Szkocji będę jadł na kolację schaboszczaka, to się nie spodziewałem. :)

To oznacza, że części drogi nie pokonałem siłą własnych nóg. Czy to cheating? Sami oceńcie. Gdybym jechał planowo, to z East Linton, gdzie podjął mnie Paweł, potrzebowałbym przebić się przez Edynburg do South Queensferry, południowego krańca mostu przez zatokę Firth of Forth. To jest około 58 km. Tymczasem z Bents pod Livingston, gdzie Paweł mieszka i skąd do Was piszę, do mostu potrzebuję dojechać tak czy owak, tyle że od drugiej strony – i mam najkrótszą drogą jakieś 30 km. Ścinam więc odległość o niecałe 30 km, a myślę, że poszukam trasy trochę dłuższej, za to jak najbardziej odseparowanej od ruchu samochodowego.

A dzisiejsza trasa wyszła różnorodna. Zaczęło się od Seahouses, małego nadmorskiego miasteczka. Potem wjechałem trochę bardziej w ląd, bocznymi drogami cały czas mniej więcej równolegle do głównej A1, choć przecinając ją kilka razy. Wiatr wiał mi przeważnie od ukosa w twarz (na szczęście umiarkowany, nie taki jak w Kornwalii) i było dość nierówno – trasa to wspinała się, to zjeżdżała z powrotem na poziom morza. W którymś momencie przegapiłem skręt i wpakowałem się na groblę wiodącą na Holy Island, nieprzejezdną przy przypływach; na szczęście zauważyłem błąd i wycofałem się w porę, tracąc może kilkanaście minut (a wjazd na groblę przez morze zawsze na propsie). Należało skręcić w NCN 1, która od tego momentu prowadziła przez łąki i pastwiska wąską, czasem ledwie dostrzegalną ścieżką. Owce boją się roweru i uciekają.

Przelotny deszcz zmoczył mnie dwa razy. Przejechałem Berwick, o 16 przekroczyłem granicę angielsko-szkocką i znowu zjechałem do morza, do Eyemouth. Stamtąd droga zaczęła się powoli, stopniowo wspinać. Pod górę, pod górę, pod górę i pod wiatr, na niskim przełożeniu. Potem zobaczyłem na profilu wysokościowym, że wjechałem na ponad 200 m n.p.m., mijając szczyt Meikle Black Law. I kiedy droga wreszcie osiągnęła lokalne maksimum i zaczęła opadać, otworzył się niesamowity widok.

Długi zjazd, puściutka droga i cały świat na dłoni: skąpane w popołudniowym słońcu wielkie połacie łąk i traw, opadające ku morzu zrazu łagodnie, by potem zatrzymać się na brzegu stromych klifów, między którymi, w dole, schowała się zaciszna zatoczka. Trudno to oddać na zdjęciach. Ten widok, kilka kilometrów przed Cockburnspath, może śmiało iść w szranki z najpiękniejszymi do tej pory. Cieszyłem się, że wiatr mi wieje w twarz i nie zjeżdżam szybko. (Potem zjechałem na dół do tej zatoczki i znowu trzeba było się wspinać. Se la wi.)

Reszta mniej spektakularna, znów boczne drogi i ścieżki na terenach przemysłowych – raz nawet minąłem wysypisko śmieci. Ale i tak było fajnie. :)

Zwinąłem się rano bezproblemowo, ruszyłem krótko po 10, zjadłszy tylko małą przegryzkę zamiast śniadania, i wypatrywałem pubu albo jakiejś kafejki. Jechało mi się niesporo, ale składałem to zrazu na karb braku porządnego śniadania. Jednak kiedy się znowu rozpadało, bolała mnie już głowa i wiedziałem, że zaczyna mi się jakaś infekcja. Pub znalazłem w Longhoughton („The Running Fox”), zjadłem coś, wypiłem dużo herbaty, zażyłem uderzeniową dawkę ibuprofenu i polopiryny i czekam, aż przestanie padać. Piszę to o 16, prognoza mówi, że za jakąś godzinę deszcz powinien zelżeć, a za dwie-trzy ustać zupełnie. Wykosztowałem się na nocleg w hotelu, do którego mam jakieś 20 km, więc jak przestanie padać, to powinienem się tam spokojnie dotelepać.

Dziś więc dzień półwypoczynkowy, z niewielką odległością. Zobaczymy, jak się poczuję jutro. Nie tracę nadziei, że uda się szybko zwalczyć choróbsko i pojadę dalej normalnie. A skoro niewiele dziś wieści z trasy, to może czas na obiecaną notkę o tym, jak powstaje ten newsletter. Przy okazji będzie o apkach na telefon, które przydają mi się w podróży.

Gdybym chciał cały ten tekst wklepywać na ekranowej klawiaturze smartfona, to po jednym odcinku odpadłaby mi jedna dłoń – ta, która trzyma telefon – a zaraz po niej druga, ta klepiąca w klawiaturkę i bez przerwy poprawiająca literówki albo walcząca z autokorektą. Wolałbym nie. Więc wśród wielu innych małych szpargałów wożę ze sobą miniaturowy komputer. Konkretnie GPD Micro PC, zwany pieszczotliwie karyplem.

Mam o karyplu i historii jego pozyskania osobną notkę na angielskim blogu, więc po prostu odeślę Was tam. Magda Derwojedowa pytała, jakie jest praktyczne zastosowanie takiego urządzonka. No więc na przykład takie. Emacs jest znacznie lepszą maszyną do pisania niż cokolwiek dostępnego na iPhonie, a po odrobinie przyzwyczajenia można na karyplu pisać zaskakująco wygodnie. O ile ma się pod ręką stół albo coś w tym stylu, żeby było go gdzie postawić. Ale nawet w namiocie (w którym, przypominam, nie da się siedzieć) przy odpowiednim podparciu głowy i przedramion można karypla trzymać oburącz i obsługiwać kciukami. To jest mniej wygodne niż zwykła siedząca pozycja, ale nadal wolę to niż telefon.

No właśnie, iOS. Wziąłem ajfona, bo to mój główny telefon, ale używanie go z ekosystemem innym niż Apple jest pewną mordęgą – karypel działa pod Linuksem (ma też Windowsa 10, którego jednak nie używam). Jak spróbowałem podłączyć telefon do karypla kabelkiem, to niby pokazał mi listę zdjęć, ale próba obejrzenia jednego konkretnego zdjęcia… wyłączyła komputer. Pewnie jakiś błąd w libimobiledevice. Potrzebowałem więc radzić sobie inaczej.

Żeby przerzucić zdjęcia na karypla bez kabelka, używam jednego z rozlicznych programów do kopiowania plików przez Wi-Fi. Ten akurat się nazywa „File Transfer App”; nie żebym go jakoś szczególnie polecał, po prostu przetestowałem kilka i wszystkie działają tak samo: uruchamiają serwer, na który trzeba wejść z karypla podłączonego do tej samej sieci i można ściągnąć zdjęcia przeglądarką. Wszystkie te programy mają też ten sam problem: musi być jakieś Wi-Fi. Jeśli iPhone udostępnia internet karyplowi, będąc dlań hotspotem, to to nie działa. Przez pierwsze kilka dni radziłem sobie zrzucając fotki przez SFTP na mój serwerek i stamtąd na karypla, ale pchanie ich trzy razy (bo jeszcze Substack) przez sieć mobilną w roamingu jest suboptymalne, chociaż mam sporo transferu. Po jakimś czasie wykombinowałem jednak, że przecież to karypel może być access-pointem dla iPhone’a w trybie peer-to-peer. To nic, że nie ma w takiej konfiguracji Internetu – zgrywanie fotek działa dobrze.

Jest jednak jeszcze jeden problem: iPhone zapisuje zdjęcia w formacie HEIC, którego Linux nie rozumie. Potrzebowałem zainstalować odnośny konwerter (heif-convert z debianowego/ubuntowego pakietu libheif-examples). Teraz robię więc tak: piszę notkę w Emacsie, wybieram zdjęcia na telefonie, zrzucam na karypla w sposób wyżej opisany, konwertuję heif-convertem na jpg, zmniejszam wynikowe jpg-i imagemagickiem (do 30% pierwotnej wielkości – newsletter i tak by nie uciągnął zdjęć 4K), wklejam tekst do edytora Substacka, dodaję galerie i podpisy i wysyłam. Mam ten proces na wpół oskryptowany, ale mi się nie chce skryptować całkowicie.

Na kempingach nie jest łatwo o prąd, więc zaopatrzyłem się w pojemnego powerbanka, z którego mogę ładować karypla albo telefon. Karypel trzyma 4-5 godzin na baterii. Wystarcza na napisanie dwóch-trzech notek, a jeszcze można robić inne rzeczy, które mi się akurat przypomną. Dzisiaj załatwiłem księgowość, o czym w końcu zapomniałem przed wyjazdem. Myślałem też, że będę trochę programować (tak, A., pamiętam o Tobie), ale to tempo nawet przy trzech tygodniach jest dla mnie na tyle forsowne, że nie starcza mi energii na myślenie. Potrzebowałbym je zmniejszyć i się trochę inaczej zorganizować, żeby zostać cyfrowym wagabundą.

Trasy od Andy’ego Johnsona mam w dwudziestu dziewięciu plikach .gpx (tak naprawdę jest ich więcej, bo trasa ma kilka wariantów). Nie przepadam za Stravą, z Cyclemeterem też dałem sobie spokój, bo się wywalał – i w drodze moim głównym nawigatorem jest GPX Viewer, który robi dokładnie to, co ma w nazwie, i robi to dobrze. Odległości nie zliczam na bieżąco: podsumowuję je na koniec dnia na bazie kawałków faktycznie przejechanych tras z gpx-ów (używam GPX Studio do sprawdzania dystansów cząstkowych) i tych podawanych przez Google Maps w kwestii dojazdu do noclegów.

[Dopisek 22:10:] Dotarłem spokojnie na miejsce, oporządziłem się, wziąłem długi prysznic, spłukując z siebie tak na oko 75% złego samopoczucia, zjadłem kolację i czuję się znacznie lepiej. Jest szansa, że rano będę jak nowy.

Wyspałem się w prawdziwym łóżku, zebrałem dość sprawnie, zjadłem angielskie śniadanie i o 10 byłem już w trasie. Dobrze mi się jechało, boczne drogi, pogoda dobra, nawet słonecznie. O 15 byłem w Thirsk, kończącym jeden z odcinków trasy (nawet się załapałem na lokalny targ rękodzieła), więc pomyślałem, że skoro zrobiłem prawie cały odcinek nie bardzo wiedząc kiedy, to może machnę jeszcze drugi? No i ruszyłem dalej.

W Northallerton spadł deszcz. Pokropiło trochę i po paru minutach przestało. To było spójne z moją interpretacją prognozy pogody, zgodnie z którą powinno padać z przerwami i niezbyt intensywnie; nadziei dodawał mi fakt, że powietrze było wprawdzie parne i niebo zaciągnęło się chmurami, ale nie groźnymi cumulonimbusami, tylko takimi bladostalowymi. Jechałem dalej. Po drodze napadało na mnie jeszcze raz, tym razem trochę intensywniej, ale krócej, tak że wyschłem równie szybko.

Koło 18:30 zacząłem rozglądać się za noclegiem. Zdecydowałem się na obozowanie na farmie, trochę ponad 30 km dalej, kilka kilometrów na wschód od linii szlaku; zadzwoniłem: tak, jest miejsce, można przyjechać póżno, nie ma problemu (nauczony doświadczeniem z Szekspirogrodu teraz zawsze dzwonię). Odbiłem od szlaku i kazałem Google Maps poprowadzić się najkrótszą drogą. I tu przyszło pierwsze zaskoczenie.

GMaps lubi wybierać główne drogi, nawet jak się mu powie, że jedzie się rowerem, ale tym razem było inaczej. Wtarabaniłem się na jakąś boczną dróżkę asfaltową, na której asfalt się po chwili skończył i zaczął się wyboisty szuter; po kilkuset metrach dojechałem do dead-endu: koniec dróżki, jakieś bramy i zabudowania. Przyjrzałem się bliżej. Okazało się, że tam, gdzie się kończył ten asfalt, należało wjechać na teren jakiegoś parkingu i wylawirować między nieczynnymi już o tej porze kawiarniami, by wylądować na dawnym peronie kolejowym. Dołem zaś, prosto jak strzelił na północ, prawie do samego kempingu, biegła NCN 1.

Jak już wiecie, takie trasy uruchamiają we mnie mieszankę zachwytu i żalu, z przewagą tego pierwszego. Tym razem z lekką domieszką niepokoju, bo nie da się po takiej drodze jechać takim tempem jak po asfalcie, więc wiedziałem już, że dotrę o zmierzchu. Nie spieszyłem się więc bardzo, zadzwoniłem, że będę później, robiłem zdjęcia. I wtedy, może kwadrans później, rozpadało się. Tym razem na dobre.

To nawet nie była ulewa, po prostu zwykły, długotrwały deszcz, to słabnący, to przybierający na sile. Te ostatnie 25 km to było oryginalne doświadczenie. Ściemniło się, widzialność spadła (ale nie na tyle, żebym nie widział drogi przed sobą, więc nawet nie wyjmowałem oświetlenia) i ani mi w głowie było podziwianie widoków: byłem mokry do ostatniej nitki, rozgrzany ruchem, cały skupiony na jechaniu, uważaniu na otoczenie i martwieniu się, jak ja się w takich warunkach rozbiję.

Na miejscu okazało się, że pole jest niewielkie, a na środku stoi zadaszona altanka, pod którą jest grill i jakieś ogrodowe krzesła. Gdyby nie ona, miałbym większy problem. A tak mogłem unikając deszczu wyjąć namiot, włożyć pałąki, zawiązać co trzeba i czekać, aż trochę na chwilę ustanie, żeby ekspresowo rozstawić sypialnię, zarzucić tropik, ponaciągać i poprzybijać szpilki – a czekając zrobić sobie herbatę i założyć coś ciepłego i suchego. Udało się połowicznie, bo sypialnia i tak porządnie zmokła i potrzebowałem powycierać kałuże, ale jak już wlazłem do środka, to nic mi się na głowę nie lało, a materac robił robotę w kwestii izolacji od wilgotnawej podłogi.

Padało całą noc. To nie była bardzo odpoczynkowa noc, ale trochę spałem. Nad ranem, kiedy już się wypogodziło, wstałem na siku i jeszcze jedną herbatę, założyłem jeszcze coś ciepłego i poszedłem spać dalej. Wyruszyłem bardzo późno nawet jak na moje standardy, ale za to zdążyłem wszystko porządnie wysuszyć.

Dziś najbardziej imponującym widokowo punktem programu było Newcastle. Pięknie położone, z rewelacyjną panoramą z mostu nad Tyne; a w mieście – i gwarne deptaki ze sklepami i kawiarniami, i mnóstwo zieleni, i spokojne uliczki zacienione drzewami z obu stron. To ostatnie duże miasto w Anglii na mojej trasie. Teraz będą małe nadmorskie kurorty w Northumberland, a potem już Szkocja i Edynburg, gdzie przy dobrych wiatrach powinienem dotrzeć w środę po południu.

Znowu nawigowałem się dziś Google Maps do dotarcia do noclegu. I znowu sprezentował mi niespodziankę na koniec dnia. Zgadnijcie jaką? Wąska dróżka, stromy, wijący się zjazd do rzeczki, a na niej (tadam!) bród.

Zdjąć buty i skarpetki, podkasać spodenki, zostawić rower na brzegu, przejść najpierw na lekko z butami i plecaczkiem sznurkowym, sondując drogę, zostawić na drugim brzegu, wrócić, odczepić sakwy, przenieść sakwy, zostawić, wrócić po rower, podnieść rower, wejść z nim do wody, zauważyć samochody z naprzeciwka, wycofać się, poczekać aż przejadą, przejść z rowerem, osuszyć nogi jak się da, wzuć buty, założyć sakwy i pojechać dalej. No-brainer, nawet fajnie było i woda ciepła, ale nie chcę tego jutro powtarzać.

A ostatnią przykrą niespodziankę sprawił mi namiot. Za bardzo próbowałem naciągnąć sypialnię i urwał mu się krytyczny kawałek materiału, taki sztywny, przymocowany do podłogi, z otworem, w który wtyka się koniec pałąka. W tym momencie boleśnie uświadomiłem sobie, czego nie zabrałem. Dacie wiarę, że nie mam ani igły z nitką, ani nawet taśmy scotcha, a ostatni raz szyłem coś ze ćwierć wieku temu i nie pamiętam, jak to się robi? Na szczęście z pomocą przyszli sąsiedzi z namiotu obok, wyposażeni zarówno w narzędzia, jak i umiejętności, dzięki czemu mam to prowizorycznie zszyte, namiot rozbity normalnie i mogę do Was pisać ze śpiwora.

Dobranoc. A właściwie dzień dobry, bo wysyłkę ustawiam na rano.

Półmetek postanowiłem uczcić noclegiem pod dachem, w prawdziwym łóżku. Znalazłem na booking.com pokoik w miarę po drodze, u prywatnych gospodarzy, co kosztowało mnie £43,65. Nawet biorąc pod uwagę, że to pokój jednoosobowy bez śniadania i z współdzieloną łazienką, to i tak jest to bardzo przyzwoita cena jak na UK. Dla porównania hotele w Leeds na jedną noc bez wcześniejszej rezerwacji zaczynają się od £110. I to nawet nie chodzi o to, czy mnie stać; to jest trampowa wyprawa i odbywanie jej po taniości ma dla mnie dodatkową wartość.

Pola namiotowe zaś liczą sobie różnie. Pomijając ten przypadek, kiedy machnęli na mnie ręką, na ogół płaciłem dychę za noc, choć na jednym kempingu (tym ze Stuartem) chcieli tylko £8, a zdarzył się i taki, który zażądał £20. Prysznic też bywa dodatkowo płatny (na monety). Wczoraj zapłaciłem £10 za noc w miejscu, które ogłasza się jako „wild camping experience”: płacisz za to, że właściciel pozwala ci się rozbić na polanie pod lasem, a z udogodnień do dyspozycji jest toi-toi.

Cenami żarcia się zanadto nie przejmuję. Zajeżdżam do pubów na posiłki albo napoje, kiedy tylko mam ochotę. Czasem gotuję sobie jakieś ciepłe żarcie na śniadanie albo robię sobie herbatę, jak się rozbiję. Ale kawę piję jednak tam, gdzie mają ekspres. Kupiłem sobie przed wyjazdem rozpuszczalną nescę (kawoszy z tego miejsca z góry przepraszam) i jeszcze jej nie otworzyłem, tak ją wożę po nic. Chyba zostawię w końcu nieotwartą na którymś noclegu.

Dziś boczne drogi z niedużym ruchem, łąki, pola, wioski… i niby ładnie, ale nie bardzo było na czym zawiesić oko. Aż do momentu, kiedy obok drogi zamigotały jeziora, a niedługo potem, w Allerton Bywater, szlak odbił od drogi i przeszedł w NCN 67, wiodącą najpierw wzdłuż rzeki Aire, potem obok kanału Aire & Calder Navigation, potem groblą między rzeką a kanałem aż do samego centrum Leeds. Drzewa, szuwary, łodzie, śluzy i żadnych samochodów. To rozumiem.

W ogóle miałem skojarzenia z Bydgoszczą. Zanim pierwszy raz tam byłem, miałem w głowie hasło „Brzydgoszcz” i spodziewałem się… w sumie nie wiem czego; chyba jeszcze jednego miasta wojewódzkiego, które po transformacji podupadło. Tymczasem Bydgoszcz, przynajmniej ta jej centralna część, jest piękna. Jedźcie tam, jeśli nie byliście. Podobnie Leeds: kojarzyło mi się tylko jako ośrodek przemysłowy i miejsce powstania The Sisters of Mercy, a dostałem tętniące życiem, piękne, tęczowe miasto z deptakami, parkami i mariną, jakiej nie powstydziłby się Londyn. I woda, rzeki, kanały, mosty, wyspy.

W niedzielę po południu ma padać. Zamierzam w związku z tym wyruszyć wcześnie i zobaczyć, jak mi się będzie jechało. Gdyby miało się okazać, że przyjdzie mi rozbijać się w strugach intensywnego deszczu, to może znowu się szarpnę na spanie pod dachem. A może nie. Przygoda, przygoda!

Pierwsze pytanie, jakie mi Stuart zadał zaraz jak mnie zobaczył, brzmiało: „z Land’s End do John o’ Groats czy w drugą stronę?” A drugie: „chcesz herbaty?” Pewnie, że chciałem. Mógłbym zrobić sobie sam, ale z gotowaniem wody na gazie jest sporo zachodu, a miło napić się gorącego napoju zaraz po wylądowaniu. Pogadaliśmy chwilę, ja opowiedziałem o wyprawie, Stu o psie, o okolicy i o tym, gdzie można następnego dnia iść na śniadanie. Stu był tak miły, że podłączył na noc u siebie mojego powerbanka do ładowania, dzięki czemu na kilka dni mam spokój z prądem.

Stuart reprezentuje jeden z typów reakcji na moją wyprawę. Innym, częstszym, jest reakcja typu „zobaczył_m UFO”. „LEJOG? Serio?! HEJ, LUDZIE, TEN TU JEDZIE ROWEREM Z LAND’S END DO JOHN O’GROATS!!!”. To też jest na swój sposób miłe. Właściwie jedyne niemiłe rzeczy, jakie słyszę, to „nie mogę ci pomóc, bo nie”. Ale to za chwilę.

W środę późno się zwinąłem. Pojechałem do Berkeley zjeść śniadanie w polecanej przez Stuarta kafejce; muzeum Edwarda Jennera (odkrywcy pierwszej szczepionki przeciwko ospie prawdziwej), który tam właśnie się urodził, na razie odpuściłem. Może bym je zwiedził, ale spieszyło mi się do Derby. Ruszyłem więc dalej. Do Gloucester jechało się szybko (zaleta głównych dróg, tych z dużym ruchem), ale przebijanie się przez nie okazało się wyczerpujące. Kluczenie uliczkami, sprawdzanie trasy, wjeżdżanie co chwila na wyboiste chodniki pieszo-rowerowe, czekanie na czerwonym… Potem się okazało, że droga rowerowa do Cheltenham jest w budowie i raz jedzie się pięknym, zielonym, równiutkim asfaltem, by za chwilę lawirować między słupkami, barierkami i tablicami „NEW ROAD LAYOUT AHEAD”. A potem znowu kluczenie, czekanie i sprawdzanie.

Umyśliłem sobie, że dojadę tego dnia do Warwick, ale kiedy dotarłem do Stratford-upon-Avon (który będę nazywać Szekspirogrodem), była już dziewiąta wieczór, więc zmieniłem plany. Popatrzyłem na mapę kempingów w okolicy, myślę sobie: o, fajnie, są dwa prawie w samym mieście, tuż nad rzeką, jak się szybko rozbiję, to może jeszcze pójdę na spacer. Ale odbiłem się od obu miejsc. „Namioty? Nie prowadzimy”. Glamping pods? Ależ oczywiście. Caravans? Proszę bardzo. Ale zwykły namiot, taki dla plebsu? Schylać się po dziesięć funtów, jak zwierzęta?

Pomarudziłem pod nosem i ścigając się z czasem wyjechałem za miasto, gdzie Google Maps pokazywało dwa następne miejsca niedaleko siebie. Trochę pomyliłem drogę i w którymś momencie, już po ciemku, musiałem wyjechać na naprawdę ruchliwą A46-tkę, z tirami i pędzącymi autami, i przejechać nią jakiś kilometr. Niby byłem oświetlony, ale miałem duszę na ramieniu. A kiedy znalazłem wreszcie te miejsca, okazało się, że w obu bramy są zamknięte na głucho, jedno w ogóle nie odbiera telefonów, a drugie mówi „we can’t open the gate after 10pm”. Nie mamy pańskiego płaszcza i co nam pan teraz zrobisz?

Rozbiłem się tej nocy na dziko, na nielegalu (achievement unlocked). Trafunkiem wypatrzyłem dogodne miejsce: na niewielkim wzgórku, przy krzyżu upamiętniającym ofiary wojny, między kamienną ławeczką a chaszczami, za którymi, w dole, biegnie wspomniana ruchliwa A46. Było bardzo wygodnie, tylko głośno. Szum samochodowy ukołysał mnie do snu.

Ale za to musiałem wstać i zwinąć się wcześnie (pierwsza reguła nocowania na dziko: przybywaj późno, wybywaj wcześnie), więc już po ósmej piłem kawę w sennym jeszcze Warwick, a do Derby – właściwie na jego opłotki – dotarłem po niezbyt spektakularnym dniu przed 17. Mogłem się spokojnie rozstawić i odświeżyć przed częścią towarzyską wieczoru.

A wczoraj Nottingham, siedziba szeryfa od Robin Hooda. W Nottingham rzeka Trent rozlewa się szeroko, tworząc liczne zakola, starorzecza i wysepki, i takimi wysepkami albo brzegiem poprowadzony jest szlak. Trochę to przypomina dziki prawy brzeg Wisły w Warszawie, ale nie jest aż tak dziewiczy – gdzieniegdzie zakotwiczone są łodzie mieszkalne, zdarzają się też nadrzeczne restauracje i kawiarnie. W jednym z takich miejsc przystanąłem na herbatę w największym kubku, jaki był, a przy okazji pozyskałem płyn do mycia naczyń do mikrobuteleczki po szamponie. Wreszcie mogę porządnie umyć menażkę i bidon! Wylotówka z Nottingham, niestety, ruchliwą drogą, przez co dopiero w ostatniej cbwili uświadomiłem sobie, że właśnie mijam las Sherwood.

Jest sobota rano, zbliżam się do półmetka trasy. Jestem już całkiem daleko na północy, na szerokości geograficznej Manchesteru i Liverpoolu. Nie chce mi się zwijać obozu, ale potem się fajnie jedzie, więc wysyłam i idę ruszać cztery litery.

Dziś będzie mniej zdjęć, bo duża część odcinka prowadziła po głównych drogach. Nie autostradach, co to, to nie – ale po odpowiednikach naszych dróg głównych, takich jedno- albo dwupasmowych, na których ruch jest spory, czasem zdarzają się tiry i które prowadzą przez miejscowości. Jedzie się po nich zdecydowanie najmniej fajnie ze wszystkich rodzajów dróg, po których prowadzi trasa. Na szczęście jest bezpiecznie: pasy ruchu są szerokie, tutejsza kultura jazdy – wysoka, a na sporej części wyznaczone są pasy dla rowerów. W ostatecznym rozrachunku udcinki te stanowią też zdecydowaną mniejszość. Przynajmniej jak dotąd.

Drugim rodzajem dróg są odcinki całkowicie odseparowane od ruchu samochodowego, na ogół pieszo-rowerowe kawałki tras NCN, poprowadzone a to wzdłuż kanałów, a to śladem dawnej linii kolejowej, a to przez park. Trochę już się nimi zachwycałem w poprzednich notkach (i to raczej nie koniec). Dziś były tylko dwa takie, oba niedługie, za to malownicze.

Wreszcie trzecim, najczęstszym dotąd rodzajem dróg (na oko 60–70% do tej pory) są te boczne, drugo- i trzeciorzędne, łączące wsie i małe miasteczka. Dla tych, którzy nie wiedzą, jak wygląda typowa brytyjska wiejska droga, opiszę ją pokrótce. Jest asfaltowa, ale nawierzchnia bywa często wątpliwej jakości (rzadko zdarzają się takie ordynarne dziury jak u nas, ale pozdzierany, wyboisty asfalt jest regułą). Nie ma pobocza, a obie strony często są porośnięte wysokimi krzakami. Wije się i stromo wspina albo opada znacznie częściej, niż droga główna. A przede wszystkim jest wąska, na szerokość jednego samochodu. Ruch na niej jest zaś, rzecz jasna, dwukierunkowy. Kiedy dwa auta jadące z przeciwka potrzebują się na takiej drodze minąć, to zbliżają się powoli do siebie, przystają, jeden uruchamia napęd antygrawitacyjny i unosi się na półtora metra nad jezdnię, drugi przejeżdża pod nim, ten pierwszy się z powrotem opuszcza i wszyscy odjeżdżają w swoją stronę.

Żartowałem. (Nigdy byście nie zgadli). Tak naprawdę w użyciu są mijanki. Rozmieszczone są gęsto, ale często mają postać bardzo nieznacznego poszerzenia jezdni, przez co trzeba się przytulać do krzaków albo skrajnymi kołami zjechać z asfaltu, żeby się minąć. I oczywiście trzeba bardzo uważać. Kiedy zaś samochody spotykają się tam gdzie mijanki akurat nie ma, to trudna rada, ktoś musi się wycofać.

Mimo bardzo małego ruchu, szybka, brawurowa jazda po takich drogach jest nie tyle złym pomysłem, co jest po prostu fizycznie niemożliwa. One wymuszają wysoką kulturę jazdy. Ludzie muszą współpracować, żeby dojechać do celu i żeby to w ogóle jakkolwiek działało. I działa. Nikomu się nie spieszy, kierowcy zjeżdżają na bok jak tylko mają gdzie i widzą kogoś nadjeżdżającego z przeciwka, dają sobie znaki, dziękują gestem albo sygnałami. Dotyczy to wszystkich użytkowników drogi, rowerów też. Powiem Wam, że uczestnictwo w takim ruchu uczy pokory i napełnia człowieka szacunkiem. Lubię to. Nawet mimo że miewam poparzone ramiona, bo jadę w tiszercie, a przytulić się do krawędzi trzeba, pokrzywy czy nie pokrzywy.

Wspomniałem o dwóch odcinkach bez samochodów. Pierwszy, Strawberry Trail, ciągnął się przez kilka kilometrów od Winscombe, znowu śladem dawnej kolei (nawet perony gdzieniegdzie się zachowały).

Drugi zaskoczył mnie przed samym Bristolem, kiedy szlak, prowadząc górą przez Long Ashton, nagle wjechał w imponującą kamienną bramę. do parku. Ale jakiego parku!

Okazałe angielskie parki, ogrody i tereny zielone, stanowiące ongi część wielkich posiadłości szlacheckich czy magnackich, a teraz utrzymywane przez władze publiczne lub trusty i dostępne dla wszystkich – to jest tutejsza specjalność. Taki jest choćby Windsor, taki jest też Ashton House Estate pod Bristolem. Czy raczej nad, bo rozpościera się stamtąd niesamowity widok na leżące w dole miasto. Łagodne, rozległe zbocza porośnięte trawą i drzewami. Jechalem jak urzeczony, choć byłem już mocno zziajany i głodny (obiecałem sobie popas w Bristolu, a słońce prażyło) i wspinałem się pod górkę. Nawet się zastanawiałem, po co jeszcze podjeżdżam, skoro i tak jestem wysoko.

A potem park się skończył i przejechałem przez most. Zaraz jak nań wjechałem, opadła mi szczęka, a zaraz za mostem zatrzymałem rower i wróciłem pieszo, żeby ją pozbierać z ziemi i przy okazji zrobić kilka zdjęć. Panie, panowie i osoby wolące nazywać siebie inaczej, przed Wami Clifton Suspension Bridge, przerzucony przez wąwóz na wysokości 100 m nad rzeką Avon.

Wyjechałem już z Somerset, jestem w Gloucestershire. Jutro i pojutrze czeka mnie intensywne pedałowanie, bo chcę w czwartek wieczorem być w Derby, gdzie jestem umówiony na kolejną rundę drinków pracowych. Zobaczymy, jak będzie.

A wyruszyłem o 12:45. Łatwo policzyć, że toaleta poranna, śniadanie, herbata, zwijanie obozu i pakowanie zajęły mi dwie i pół godziny. Kto mnie zna bliżej, ten wie, że jestem (jak głosi napis na moim tiszercie) „NOT A MORNING PERSON”. Kiedyś bym się obwiniał za guzdranie, ale teraz podchodzę do tego filozoficznie. Skoro tyle to trwa – no to trwa i już (ADHD nie pomaga, za to wiele wyjaśnia). Równie dobrze mogę uznać to za daną i uwzględniać w planowaniu. Cieszę się, że mam spokojne trzy tygodnie na pokonanie tego dystansu i że nikt nie musi na mnie czekać. A może jutro zrobię wszystko szybciej? Kto wie?

Poczyniłem natomiast jedną modyfikację w planie dnia. Dotychczasowe odcinki newslettera powstawały przy okazji postojów na lunch albo kawę, wyraźnie te postoje przedłużając (napisanie tekstu, zilustrowanie zdjęciami, podsumowanie odległości, wrzucenie wszystkiego w Substacka… lekko licząc, trzy kwadranse). Dotarło do mnie, że te trzy kwadranse mogę przerzucić na wieczór, jak już się rozbiję, a w dzień zająć się jazdą. I patrzcie: prawie 90 km na dzisiejszym liczniku, mimo późnego startu, postojów i niespiesznego tempa. I nie jestem bardzo zmęczony, jak po pierwszych dwóch dniach.

Ten odcinek piszę z namiotu. W tym Soloiście nie da się siedzieć, ale leży się wygodnie i wypracowałem pozycję, w której mogę pisać zupełnie komfortowo. O sprzęcie i o tym, jak dokładnie powstaje newsletter, opowiem Wam innym razem. A teraz o trasie. Oj, było co podziwiać!

Pamiętacie, jak ostatnim razem zastanawiałem się, czym teraz wynagrodzi mnie trasa? No więc wynagrodziła deszczem. Ale to po to, żeby mi się łatwiej pokonywało podjazd przed Okehampton – po mokrym asfalcie łatwiej się wspinać. Nie było tak żle, profil wysokościowy budził przeczucie, że będzie gorzej. Kilka kilometrów przed Okehampton szlak odbił od drogi, przybrał nazwę „The Granite Way” i poprowadził do samego miasteczka wzdłuż kolejnej linii kolejowej, tym razem łączącej je z kamieniołomem Meldon Quarry.

Ta linia nie wygląda na nieczynną! Tor jest niezarośnięty, odgrodzony od szlaku, tablice informacyjne ostrzegają przed pociągami. A w którymś momencie widok otwiera się nagle i jedzie się wiaduktem rozpostartym nad porośniętą lasem kotliną. Robi wrażenie.

Za Okehampton pofałdowanie trasy wyraźnie zmalało. Mam nadzieję, że tak już zostanie. W którymś momencie złapałem się na tym, że jak pod górkę jest z rzadka a nie cały czas, to biorę ją bez problemu i traktuję raczej jako urozmaicenie niż upierdliwość. (Z RZADKA, powiedziałem. Czy bogowie perci i wądołów mnie słyszą?) Do Crediton dojechałem mało uczęszczanymi, bocznymi drogami, podobnie dziś rano do Tiverton.

A potem zaczęły się kanały! Najpierw Grand Western Canal, od Tiverton przez kilkanaście płaskich kilometrów. A od Taunton prawie do samego noclegu – Taunton and Bridgwater Canal. Żadnych samochodów, żadnych podjazdów, woda, zieleń, ptaki, ważki, co jakiś czas ludzie z psami albo biegacze (innych rowerzystów mało). Mógłbym tak cały czas. Aha, jeszcze komary wieczorem, no ale trudno.

Jedyną rzeczą, na którą trzeba uważać, są przejazdy pod mostami. Tam się robi podobnie jak na londyńskim Regent’s Canal, czyli jest niezabezpieczony wąski kawałek chodnika – trzeba zawczasu zwolnić, zadzwonić dzwonkiem na ludzi z naprzeciwka (których nie widać) i się schylić. Na szczęście mostów nie ma bardzo dużo, a poza tym są urocze.

Na zakończenie pokażę Wam odpowiedź na mejla, którego wysłałem do kempingu Gnome World w Indian Queens („wieczorem na recepcji nie było nikogo i rano też nie, więc odjechałem nie płacąc, ale chciałbym się rozliczyć”):

To jest chyba najbardziej malowniczy odcinek do tej pory, może wyjąwszy widoki na ocean i plażę w Sennen Cove. Na pewno najpiękniejszy śródlądowy. Jedzie się cały czas przez las, z jednej strony szumi meandrująca rzeka (której nazwa nie ma nic wspólnego z wielbłądem: camel po kornijsku znaczy „pokrzywiony”), z drugiej ptaki śpiewają w zaroślach na zboczu. A do tego jest płasko. Można by się rozpędzić – jak dotąd mało mam po temu okazji – ale po co, skoro jest tak pięknie. Więc jechałem sobie powoli, a przy wyjeździe z lasu przystanąłem w kafejce rowerowej na herbatę i scone’a.

Ta płaskość wydała mi się podejrzana i w którymś momencie moje podejrzenia się sprawdziły: na drodze przecinającej szlak widać było kawałki dawnych szyn. Tędy biegła kiedyś linia kolejowa, po której pociągi dowoziły piasek z estuarium rzeki do farm w głębi lądu, do wykorzystania jako nawóz. Szlaki rowerowe poprowadzone dawnymi liniami kolejowymi należą do najpiękniejszych w UK, ale kiedy nimi jadę, odczuwam mieszankę zachwytu i żalu – za tym, czego już nie ma, a czego pozostał ledwie uchwytny ślad.

Za Camel Trail trasa odbiła na wschód, wspięła się w górę (podjazdy, podjazdy) i poprowadziła przez otwartą przestrzeń, pofałdowany krajobraz pełen łąk i pastwisk, na których pasie się rozmaita zwierzyna. Przy tej okazji ukułem nową definicję słowa „łowiectwo”.

W którymś momencie szlak poprowadził mnie przez lotnisko! Nie że obok. Przez samo terytorium lotniska wojskowego RAF Davidstow Moor Airfield. Achievement unlocked: wjechałem rowerem na pas startowy.

Cieszę się, że wpadłem na pomysł tego newslettera. Lubię pisać, ale normalnie mam głowę zapchaną tyloma rzeczami, że kiedy próbuję wypluć z siebie jakiś spójny fragment tekstu, to słowa nie przychodzą. A tutaj pisanie mi się wpasowało w rytm dnia. W trakcie jazdy łapię się na tym, że układam słowa w głowie i myślę o tym, co napiszę w następnym odcinku. Dobrze mi z tym. Mam nadzieję, że nie macie jeszcze dość mojej grafomanii. :)

Dziś wyruszyłem późno i koło południa przekroczyłem most na rzece Tamar, oddzielającej Devon od Kornwalii. Teraz będzie znów mocno pod górkę, bo za kilka godzin dotrę do Okehampton, które leży na północno-zachodnim krańcu Dartmoor. Dartmoor to jest wielki kawał pagórkowatej, miejscami górzystej przestrzeni, pokrytej bagnami i trawą, gdzie nie ma prawie nic poza tym. Nieliczne wioski rozrzucone są daleko od siebie i trudno o infrastrukturę. Ale za to to jedno z nielicznych miejsc w Anglii, gdzie można legalnie rozbijać się na dziko. Przed wyjazdem rozważałem taką opcję, ale chyba zrezygnuję. Mam serdecznie dosyć pagórków.

Gdy wysłałem wczorajszą notkę i ruszałem, zaczęło mżyć. Za to wiatr się uspokoił. Nie całkiem ustał, ale z silnych porywów zrobiła się przyjemna, ledwo zauważalna bryza. I nie macie pojęcia, jak przyjemne jest robienie podjazdów, kiedy nie wieje! Jak miła jest jazda w deszczu! Aż się chce zawyć na całe gardło:

I’m riding in the rain
I’m cycling in the rain
What a glorious day…

I jak miło wreszcie się rozbijać na bezwietrzu, nie musząc ciągle przytrzymywać kawałków namiotu, żeby nie odleciały w siną dal. Tym razem z rozbijaniem poszło znacznie sprawniej, tak że nie wstydzę się pokazać rezultatu. Nadal nie wiem, co się robi z tropikiem w tym jednym miejscu, ale reszta naciągów rozpina go wystarczająco.

Pierwszy odcinek wczorajszej jazdy to było jeszcze ignorowanie tras z cyclelejog.com, ale w Perranporth dołączyłem i dalej pojechałem już po wyznaczonej trasie. Ona jest podzielona na 28 odcinków – to więcej niż mam dni, więc żeby trzymać się czasu, muszę robić mniej więcej cztery odcinki w trzy dni. Na razie jest dobrze. Pierwszego dnia pokonałem jeden i kawałek drugiego; wczoraj – resztę drugiego i większość trzeciego. Teraz kończę popas w Bodmin, gdzie zaczyna się czwarty odcinek, i na spokojnie powinienem dojechać dziś do końca; nawet napocząć piąty.

Jane donosi, że w Londynie właśnie zaczyna się fala upałów. Mam nadzieję, że mnie nie dopadnie. Zdecydowanie wolę taką pogodę (jakieś 19°C, głównie pochmurno, czasem słońce, czasem mżawka) od jazdy w trzydziestostopniowym upale w pełnym słońcu, która mi się przydarzyła w zeszłym roku, kiedy jechałem wzdłuż Łaby do Hamburga.

Nie wiem, skąd się wziął ten płytki sen w pociągu. Może po prostu z ekscytacji. Normalnie budzę się późno, ale tym razem otworzyłem oko o 5:30, na godzinę przed budzikiem, odsunąłem zasłonę i leżałem jeszcze, obserwując świat za oknem. O 6:45 konduktor przyniósł śniadanie (bułka z bekonem na ciepło, do tego herbata i kilka ciasteczek – do wyboru były też inne rzeczy; zamawia się wieczorem i podaje godzinę; podałem najpóźniejszą, jaką się dało).

Na dworcu w Penzance też jest lounge i tym razem nie bałem się zostawić przypiętego roweru, zwłaszcza że był przez większość czasu w zasięgu wzroku. Wypiłem kawę, wziąłem prysznic, odświeżyłem się i ruszyłem.

Dość szybko trafiłem na szlak NCN (National Cycle Network) 3, prowadzący do Land’s End, i pomyślałem, że po prostu za nim podążę. On omija prawie całkowicie główną (i najkrótszą) drogę A30, meandrując wzdłuż wybrzeża, przez Newlyn, Mousehole i St Buryan – wychodzi 23 km zamiast 15. Dosyć szybko przekonałem się też na własnej skórze, że Kornwalia naprawdę jest pofałdowana. Podjazdów jest sporo, niektóre całkiem długie i strome, i już przed Mousehole prowadziłem rower pod górę. W efekcie w Land’s End byłem nie o 11, ale w południe.

Wysiadając rano sprawdziłem prognozę pogody. „Windy”, powiedziała aplikacja. Wiatr wiał z ESE, więc w plecy, i im bliżej Land’s End, tym był silniejszy, z częstszymi porywami. W samym Land’s End wiało już non-stop, sześć, może siedem w skali Beauforta. Oparłem rower o drewnianą ławę i zamówiłem w kiosku spożywczym herbatę i Cornish pasty (kornwalijski specjał, duży pieróg z nadzieniem podawany na gorąco), ale rower się chwiał, więc zostawiłem żarcie na ławie i poszedłem go zapiąć. Odwróciłem się dosłownie na chwilę. A potem nie miałem już ani żarcia, ani herbaty – złodzieje przewrócili kubek i dobrali się do pieroga.

Cholerne bezczelne mewy! Całkiem serio uważam, że powinny wisieć na widoku ostrzeżenia przed rabusiami. (Potem się okazało, że w St Ives wiszą. I nawet można sobie kupić tea towel z odnośnym motywem.) Na szczęście miły pan w kiosku ulitował się nad moją niedolą i drugą herbatę z pierogiem dostałem za darmo.

Posiedziałem trochę na tym wygwizdowie, zrobiłem trochę zdjęć (starannie ignorując płacenie £12 za zdjęcie przy tym ikonicznym znaku z drogowskazem – uznałem, że nie musi być na nim mojej facjaty) i ruszyłem z powrotem, kilka kilometrów A30-tką, a potem w B3306 w stronę St Ives. Wiatr się jeszcze trochę wzmógł, a kierunek się nie zmienił. Co to oznacza?

Tak jest. WMORDĘWIND.

Jazda z wiatrem to sama radość – samo się jedzie i można skupić się na oddychaniu chwilą i podziwianiu widoków. A kiedy jedzie się pod silny wiatr, o stromszych podjazdach można zapomnieć, a nawet po płaskim trzeba na najniższym przełożeniu, mozolnie, pedał za pedałem, metr za metrem wydzierać drodze kolejne kawałki. Mimo wszystko złapałem się na tym, że robię to bez frustracji i z uśmiechem. Chyba służy mi ta wyprawa. Na szczęście kiedy oddaliłem się trochę od morza i skręciłem na północ, było trochę lepiej, bo droga to chowała się za pagórkami, to prowadziła wzdłuż muru albo wysokich traw, które trochę wyhamowują tę masę powietrza.

(A mówią ludzie, żeby robić tę trasę właśnie w tym kierunku, a nie z północy na południe, właśnie dlatego, że południowe wiatry są częstsze niż północne. Może po prostu miałem chwilowego pecha. Mówią też, że Kornwalia i Devon są najgorsze w sensie pagórkowatości i potem będzie już przyjemniej. Zobaczymy.)

Do St Ives dotarłem już późnym popołudniem i stwierdziłem, że czas na kolację (fish & chips), a potem pojadę jeszcze trochę i poszukam sobie miejsca na nocleg. Zjechałem do nabrzeża, żeby pozachwycać się miasteczkiem, ale na dole znowu zerwał się wicher i przy piaszczystej plaży zrobiła się regularna kalima – ziarenka piasku smagały mi twarz, miałem go w zębach i we włosach.

Nocowałem na kempingu przy Gwithian Farm, za Hayle, i tam się okazało, że nierozłożenie na próbę namiotu przed wyjazdem było jednak poważnym błędem taktycznym. Ten namiot jest inny niż te, z którymi dotychczas miałem do czynienia: niski, trumnokształtny, z dwoma pałąkami rozpinającymi tylko górną, najwyższą część sypialni (a dolna, ta na nogi, trzyma się na naciągu).

Kiedy przyglądałem się namiotowi, zaczepił mnie losowy człowiek: „zamierzasz w tym spać?” Tak, mówię, to nowy nabytek, jeszcze nie wiem, jak się go rozstawia. „A może chcesz herbaty?” Pewnie, że chcę! „To proszę bardzo, tu jest kubek termiczny, rano odnieś go do srebrnego Mercedesa tu za rogiem, a tak w ogóle to Chris jestem.” Uwielbiam tę bezinteresowną życzliwość. Mam wrażenie, że mimo wszystko tutaj o nią łatwiej niż w Polsce.

Spędziłem dobrą godzinę usiłując rozkminić, jak działa cała ta konstrukcja, i w końcu rozbiłem się trochę na słowo honoru – nadal nie wiem, jak porządnie przypiąć tropik, tak żeby mieć gwarancję, że nie będzie dotykał sypialni – i materac nadmuchiwałem już przy świetle czołówki. Zasypiając trzymałem kciuki, żeby w nocy nie padało.

Padało. I wiało niemiłosiernie. Budziłem się kilka razy z niepokoju, ale było mi ciepło i wygodnie (ten materac jest super) i nic nie przemokło, konstrukcja wytrzymała.

Rano się guzdrałem z pakowaniem i śniadaniem (ugotowałem sobie torebkowy makaron z sosem) i ruszyłem późno, po jedenastej według tutejszej klepsydry. Kilka kilometrów dalej przystanąłem na kawę. Kiedy to piszę, jest 13:17, ale pewnie przeczytacie to sporo później, bo zasięg LTE jest tu kiepski. Jak złapię lepszy internet, to obejrzę też jakieś wideotutoriale w kwestii namiotu. Mądry Polak po Szkocie, czy jakoś tak. Dobrze, że przed Szkocją.

Lotnisko Luton się zmieniło, od kiedy byłem tam ostatni raz, chyba półtora roku temu. Nie ma już autobusu wahadłowego dowożącego do stacji Luton Airport Parkway – jego rolę pełni teraz zautomatyzowany pociąg DART. Jeździ częściej i szybciej niż autobus. Mimo zmian jednak nadal czułem tę atmosferę przaśności, z którą mi się kojarzy to lotnisko. Mimo wszystko wolę Stansted.

W ogóle wyszło tak, że w czasie jednej podróży przewiozłem się oboma nowymi okołolondyńskimi środkami komunikacji. Oprócz DART-u jechałem bowiem pierwszą od wielu lat nową linią londyńskiego metra, długo budowaną (budowa przeciągnęła się o ładnych kilka lat, a jej koszt wzrósł niebotycznie w stosunku do zakładanego pierwotnie), szumnie zapowiadaną i w końcu otwartą bodaj w ubiegłym roku Linią Elżbiety (Elizabeth Line). Fajnie było. Metro jak metro, ale podobało mi się, że chociaż tunele tej linii wydrążono głęboko pod ziemią, pociągi są przestronne, takie jak w „płytkim metrze”, przeznaczone dla ludzi mojego wzrostu, a nie dla krasnoludków jak chociażby Jubilee Line.

(Dygresja: z Elizabeth Line to jest ciekawa sprawa, bo jej status jako linii metra jest dyskusyjny. Niby jest na mapach metra i nazwą nawiązuje do innych linii, podobnie jak one ma też własny kolor – purpurowy – ale Transport for London nazywa ją po prostu „a new line for London”, nie „new Tube line”, i mówi o niej jako o osobnym bycie. Inaczej niż inne linie Elizabeth Line wyjeżdża też daleko poza miasto, docierając aż do Reading na zachodzie i Shenfield na wschodzie – te podmiejskie odcinki poprowadzono po istniejących torach, choć tunele pod Londynem są nowe.)

Wieczorem w Islington Angel drinki z zespołem z pracy, na które dotarłem spóźniony. Wymyśliłem sobie, że pojadę rowerem miejskim (z sieci Santander Cycles, zwanej kolokwialnie „Boris bikes” od Borisa Johnsona, który był znacznie lepszym burmistrzem Londynu, niż potem premierem). Nie doszacowałem tylko dwóch rzeczy: tego, że aplikacja od rowerów okaże się zepsuta i wywali się na obydwu kartach płatniczych, które mam ze sobą – i tego, że będę musiał jechać bardzo wolno. Bo moja trasa prowadziła prawie czas wzdłuż Regent’s Canal, bardzo malowniczo, ale nie pamiętałem, że akurat na tym odcinku chodnik pieszo-rowerowy (z ruchem dwustronnym) wzdłuż kanału jest wąski, w porywach do bardzo wąskiego, i w ogóle niezabezpieczony barierkami, więc trzeba bardzo uważać i dzwonić dzwonkiem na zakrętach. Ale ostatecznie się udało i dotarłem bezpiecznie.

Dziś na London Bridge byłem wcześnie, sporo przed południem. Rower na mnie czekał zgodnie z planem. Trochę się bałem, czy sakwy będą pasować do bagażnika – one mają system montażu Crosso, z metalowymi hakami, z których dolny przekłada się przez oczko w bagażniku i ono musi być odpowiednio szerokie. Nie było, ale przezornie wziąłem ze sobą zestaw „przejściówek” do innych bagażników, co rozwiązało problem. Panowie z wypożyczalni nie protestowali przeciwko dokonaniu tymczasowej ingerencji w rower i sprawnie zainstalowali mi, co trzeba.

Zostawiłem na razie rower razem z sakwami i poszedłem na miasto na lekko, z samym plecakiem sznurkowym. Poza rozmaitymi sklepami potrzebowałem wymienić pieniądze. Wziąłem ze sobą trochę gotówki funtowej, która mi została z wcześniejszych wyjazdów, i na szczęście sprawdziłem zawczasu, że papierowe banknoty £20 straciły w zeszłym roku ważność, ale można je za okazaniem dowodu tożsamości wymienić na czterech pocztach w centrum (albo w Bank of England). Nawet nie było kolejki, pani w okienku zauważyła, że jestem jakiś radosny (no ba!) i życzyła mi miłego dnia.

Z zakupów najbardziej problematyczny okazał się kartusz z propanem-butanem Campingaz do mojej kuchenki turystycznej. Miałem zapamiętane, że można je dostać w Sports Direct, ale w pierwszym, który sprawdziłem, w ogóle ich nie było. Potem wyguglałem, że bywają w sklepie z militariami i rzeczami outdoorowymi na The Cut w Waterloo; tam przemiły właściciel miał tylko inne kartusze, niekompatybilne z tą kuchenką. Ale dowiedziałem się od niego, że na Southampton Street (Covent Garden) jest kilka dużych sklepów turystycznych i może tam.

Strzał w dziesiątkę, i to potrójny. Raz, że rzeczywiście były, w Cotswold Outdoor Store. Dwa, że na tejże ulicy The Cut przycupnąłem na smaczny lunch. A jak już się najadłem, to kilka budynków dalej znalazłem księgarnię teatralną (z samymi dramatami!), a na wystawie…

Potem jeszcze połaziłem trochę tu i tam bez celu, odebrałem rower i sakwy i przed 19 przyjechałem na Paddington, skąd piszę do Was. Na razie siedzę na ławeczce na powietrzu, ale bilet na przedział sypialny uprawnia mnie do skorzystania na dwie godziny przed odjazdem z ekskluzywnej poczekalni (lounge), gdzie dają herbatę i jakieś ciastka. Za pół godziny zobaczę, jak to wygląda.

[Później:] Do lounge nie można wchodzić z rowerem, co zdyskwalifikowało ten pomysł. W sumie rozumiem to, ale byłem niepocieszony. Niby jest parking dla rowerów na peronie 8, ale to Londyn, tutaj trzeba mieć rower cały czas na oku, więc wolę dmuchać na zimne. Za to podstawili już pociąg, na godzinę przed odjazdem, i jestem już w kabinie. O wrażeniach z podróży będzie następnym razem.

Lubię myśleć, że ten kot jest dobrą wróżbą na cały wyjazd. Pomijając drobiazgi, na razie wszystko idzie jak z płatka. Oby tak dalej.

Ale obiecałem Wam notkę o planach, więc oto ona.

Długo się zastanawiałem, jak ogarnąć kwestie podróżno-transportowe. Chciałem wziąć własny rower, starego wiernego Unibike’a, który zwiedził już ze mną spory kawał Europy. Tylko czym go przewieźć? Można samolotem, ale z moich doświadczeń wynika, że latanie z rowerem jest w dwie osoby wybitnie upierdliwe, a w pojedynkę mógłbym zwyczajnie nie dać rady.

Bo tak: trzeba ten rower w coś zapakować. W grę wchodzi albo specjalny pokrowiec (sztywny i pokaźnych rozmiarów – nie mam takiego, a gdybym kupił, to musiałbym go gdzieś przechować na czas wyprawy, bo nie będę przecież go ze sobą tachać przez cały jukej!), albo kartonowe pudło (do dostania za darmo w dowolnym sklepie rowerowym, ale na ogół z lotniska do sklepu jest kawałek, pudło trzeba jakoś przetransportować, niewygodnie się je tacha, nie ma gwarancji, że akurat będą takie mieć, a poza tym pudło trzeba porządnie obkleić scotchem, żeby się nie rozleciało).

A jak już się ma opakowanie, to żeby rower się doń zmieścił, trzeba spuścić powietrze z kół, odkręcić pedały, zdjąć koła i kierownicę, a na miejscu złożyć wszystko z powrotem w odwrotnej kolejności. Przerabiałem (w wariancie dwuosobowym – dziękuję, A., za wszystko), nie polecam. Głowa mnie boli na samą myśl, zwłaszcza że moje umiejętności techniczne ograniczają się do wymiany dętki, a i tak zawsze przy zakładaniu tylnego koła mam problem z naciągiem linek hamulcowych i zaglądam potem do serwisu, żeby poprawili.

Można też rower przewieźć pociągami. Jest to do zrobienia, ale jak łatwo zgadnąć, znacząco wydłuża (i podraża) podróż. Najwygodniejsze połączenie Warszawa–Londyn, o którym wiem, to chyba w tej chwili ekspres do Berlina, tam przesiadka w nocny pociąg do Brukseli, który jest skomunikowany z Eurostarem do Londynu. Tylko że nie wiem, czy ten nocny wozi rowery, bo to świeżynka, uruchomiona pierwszy raz bodaj dopiero w tym tygodniu – a Eurostar w pandemii w ogóle przestał wozić rowery, a w tym roku znowu zaczął, ale też trzeba rower rozbierać i pakować w pudło, co kompletnie mija się z celem.

Alternatywą dla Eurostaru są promy albo pociągi LeShuttle, kursujące Eurotunelem między Calais a Folkestone. Tu roweru nie trzeba jakoś specjalnie przygotowywać, ale za to z dwóch przesiadek robi się ich co najmniej sześć, nie licząc dojazdu do samego Land’s End (tak czy siak trzeba jechać przez Londyn). Wyszły mi po trzy dni podróży w każdą stronę — prawie tydzień narzutu. To mogłaby być przygoda sama w sobie, ale stwierdziłem, że wolę ten tydzień poświęcić na pedałowanie.

Koniec końców uznałem, że rower trzeba po prostu wypożyczyć w Londynie. Koszt jest niebagatelny (ponad 250 funtów), ale wygoda jest tego warta. Rozważałem też, czy po prostu nie kupić jakiegoś roweru z drugiej ręki a potem go gdzieś zgubić, co wyszłoby pewnie taniej, ale jeśli mam przejechać półtora tysiąca kilometrów na nie swoim rowerze, to wolę na takim, o którym wiadomo, że ktoś oń regularnie dba i serwisuje.

Jak już rozważyłem te wszystkie zady i walety, to dalej planowanie poszło już łatwo.

Wylatuję we wtorek, 6 czerwca, krótko po południu – bez roweru, za to z sakwami zapakowanymi w walizę rejestrowaną. O 14 czasu lokalnego ląduję na Luton, skąd jadę do Londynu, gdzie wieczorem mam plany towarzyskie, a potem nocuję u Jane (dzięki!). W środę robię ostatnie zakupy, zostawiam walizę u Jane, zabieram sakwy i jadę na London Bridge, gdzie już czeka na mnie rower w wypożyczalni On Your Bike. Zakładam sakwy i niespiesznie ruszam na stację Paddington. Stamtąd o 23:45 ruszam nocnym pociągiem „Night Riviera” do Penzance w Kornwalii.

Zaszalałem i wykupiłem przedział jednoosobowy w wagonie sypialnym. Fajnie będzie zaczynać wyprawę w miarę wypoczętym.

Z Penzance do Land’s End, formalnie punktu startowego wyprawy, jest 15 km, które pokonam już rowerem. W Land’s End powinienem być w czwartek około 11 rano i to jest początek, dzień pierwszy. A potem… cała wyspa jest moja! Zainwestowałem £4 w pakiet tras GPX z cyclelejog.com, dzięki czemu nie potrzebuję planować całej trasy zawczasu. Będę improwizować na bieżąco, używając tych tras i ewentualnie map sieci National Cycle Network jako punktu odniesienia, ale z miejscem na zmiany, jeśli poniesie mnie fantazja. Na przykład wiem już, że trasa nakazuje jechać z Land’s End z powrotem przez Penzance tą samą drogą, a ja zrobię inaczej: pojadę bardziej na północ, przez Pendeen, by zahaczyć o St Ives, w którym byłem tylko raz i krótko, ale mnie zauroczyło i jest to jedno z moich miejsc na ziemi.

W John o’Groats planuję być najpóźniej 28 czerwca rano. Stamtąd potrzebuję dostać się do Inverness (pewnie pociągiem z Thurso albo Wick), gdzie wieczorem wsiadam w kolejny nocny pociąg, tym razem Caledonian Sleeper do Londynu. (Ciekawostka: w całym UK kursują tylko dwa pociągi nocne z wagonami sypialnymi i będę jechał oboma.)

Potem zostaje tylko oddać rower, zgarnąć walizę, dotrzeć do Luton i 29 czerwca wieczorem ląduję z powrotem w Warszawie.

Uff, rozpisałem się. Idę się pakować.

Kupiłem sobie z okazji wyprawy trochę nowego szpeju rowerowo-turystycznego, bo zamierzam spać głównie pod namiotem, na dziko, jeśli się da (w Szkocji to jest nawet legalne, a w Anglii nie, ale nie mówcie nikomu). Mam więc nowe sakwy (Crosso Dry 60 – stare no-name'y służyły mi wiernie przez lata, ale zaczynają się pruć i przecierać i zapragnąłem wygody w zakładaniu), namiot jednoosobowy (Rockland Soloist Plus), śpiwór (długo się zastanawiałem, czy puchowy, ale w końcu kwestia łatwiejszego maintenance'u i odporności na szkocką wilgoć przeważyła i zdecydowałem się na lekki syntetyk, Pinguin Tramp, plus wkładkę termiczną na wypadek chłodnych nocy) i materac dmuchany zamiast karimaty (Sea to Summit Ultralight).

Wypadałoby to wszystko przetestować zawczasu, ale nie miałem kiedy. Będzie więc eksperyment na żywca. YOLO. Jadę jeszcze na parę dni do Krakowa, więc zdjęcia szpeju na razie nie będzie.

Potrzebuję jeszcze zrobić parę rzeczy przed wyjazdem: zadbać o księgowość, leki, zezwolenia na ich przewóz (to osobna historia, o której za chwilę) i przejrzeć garderobę, zanim się spakuję – zdaje się, że mam deficyt koszulek porządnie odprowadzających wilgoć. W poniedziałek czeka mnie więc trochę biegania po mieście. A we wtorek – wylot. London, baby!

Próbowaliście kiedyś przewozić leki na ADHD przez granicę? Bo ja jeszcze nie, ale na szczęście dowiedziałem się zawczasu, jak to zrobić. Potrzebne są dwa dokumenty: dla brytyjskiej służby granicznej wystarczy zaświadczenie podpisane przez lekarza, w którym ma być napisane, co to za lek, ile go wiozę i w jakich dawkach. A żeby wywieźć metylofenidat z Polski, potrzebny jest (baczność!) „Dokument umożliwiający przywóz lub wywóz środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1 na własne potrzeby lecznicze” (spocznij). Tu jeszcze ma znaczenie, czy podróżuje się w obrębie UE czy poza nią, bo jeśli w obrębie, to ten dokument nazywa się trochę inaczej i wystawia go wojewódzki inspektorat farmaceutyczny. A w moim przypadku – Główny Inspektorat.

Dziś rano dzwoniłem do GIF drugi raz i się dowiedziałem, że ten wniosek, co to go złożyłem przedwczoraj ePUAP-em, ma braki, bo nie wystarczy, że podam kod e-recepty, muszę załączyć stosowne PDF-y pobrane z pacjent.gov.pl. No to pobrałem i załączyłem. Może zdążą. Potrzebuję te leki jeszcze kupić, bo z dostępnością w aptekach jest krucho. Oby się udało.

O ogólnym planie wyprawy będzie osobny post, jeszcze zanim wyruszę. A od 8 czerwca zacznę Was spamować doniesieniami z drogi. :)