Z tego rozdziału dowiesz się, w jaki sposób Django łączy się z bazą danych i gromadzi w niej informacje. Do dzieła!

Najprościej mówiąc, QuerySet jest listą obiektów danego Modelu. Za jego pomocą możesz odczytywać informacje z bazy danych, jak również je filtrować i układać w określonej kolejności.

Najłatwiej uczyć się na przykładach. To co, spróbujemy?

Otwórz swoją lokalną konsolę Django (nie na PythonAnywhere) i wpisz następujące polecenie:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

(myvenv) ~/djangogirls$ python manage.py shell

Efekt powinien wyglądać tak:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

(InteractiveConsole)
>>>

Jesteś teraz w interaktywnej konsoli Django. Przypomina ona nieco wiersz polecenia Pythona, z odrobiną dodatkowej magii Django. :) Możesz także używać w niej wszystkich poleceń Pythona.

Na początek spróbujmy wyświetlić wszystkie nasze wpisy. Zrób to następującym poleceniem:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.all()
Traceback (most recent call last):
      File "<console>", line 1, in <module>
NameError: name 'Post' is not defined

Ups! Wyskoczył błąd. Mówi on nam, że nie istnieje coś takiego jak 'Post'. Oczywiście -- zapomniałyśmy go wcześniej zaimportować!

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> from blog.models import Post

Importujemy model Post z blog.models. Spróbujmy jeszcze raz wyświetlić wszystkie wpisy:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.all()
<QuerySet [<Post: my post title>, <Post: another post title>]>

Pojawiła się lista wpisów, które dodałyśmy wcześniej! Utworzyłyśmy je przy pomocy panelu administracyjnego Django. Teraz jednak chciałybyśmy dodać nowy wpis używając Pythona. Jak to zrobimy?

W taki sposób tworzymy nowy obiekt Post w bazie danych:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.create(author=me, title='Sample title', text='Test')

Ale brakuje nam jednego składnika: me. Musimy przekazać instancję modelu User jako autora. Jak to zrobić?

Najpierw zaimportujmy model User:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> from django.contrib.auth.models import User

Jakich użytkowników mamy w bazie danych? Spróbuj tak:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> User.objects.all()
<QuerySet [<User: ola>]>

To konto administratora, które stworzyłyśmy wcześniej! Teraz uzyskajmy dostęp do naszej instancji użytkownika (podmień poniższą linię, by zawierała nazwę Twojego użytkownika):

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> me = User.objects.get(username='ola')

Jak widzisz, za pomocą polecenia get pobrałyśmy z bazy obiekt użytkownika (User) z właściwością username o wartości 'ola'. Elegancko!

Teraz możemy wreszcie stworzyć nasz post:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.create(author=me, title='Sample title', text='Test')
<Post: Sample title>

Hura! Chciałabyś sprawdzić, czy się udało?

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.all()
<QuerySet [<Post: my post title>, <Post: another post title>, <Post: Sample title>]>

Jest! Kolejny post na liście!

Możesz teraz trochę się zabawić i dodać więcej postów, aby zobaczyć, jak to działa. Dodaj dwa lub trzy kolejne, a następnie przejdź do następnej części.

Niezmiernie istotną cechą QuerySetów jest możliwość ich filtrowania. Dajmy na to, że chciałybyśmy znaleźć wszystkie wpisy dodane przez użytkowniczkę (User) o nazwie ola. Skorzystamy z metody filter zamiast all w Post.objects.all(). W nawiasach podajemy, jaki warunek bądź warunki muszą spełniać posty na blogu, aby znaleźć się w naszym zapytaniu. W naszej sytuacji chcemy, by author (autor) odpowiadał zmiennej me. W Django zapisujemy to tak: author=me. Teraz nasz kawałek kodu wygląda mniej-więcej tak:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.filter(author=me)
<QuerySet [<Post: Sample title>, <Post: Post number 2>, <Post: My 3rd post!>, <Post: 4th title of post>]>

A może chcemy zobaczyć wszystkie posty, które zawierają słowo "tytuł" w polu title?

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.filter(title__contains='title')
<QuerySet [<Post: Sample title>, <Post: 4th title of post>]>

Uwaga: Pomiędzy title a contains znajdują się dwa znaki podkreślenia (_). ORM w Django używa takiej składni, aby oddzielić nazwy pól ("title") od operacji lub filtrów ("contains"). Jeśli użyjesz tylko jednego, zobaczysz błąd o treści "FieldError: Cannot resolve keyword title_contains".

Możemy także wyświetlić listę wszystkich opublikowanych wpisów. W tym celu odfiltrujmy wszystkie wpisy, które mają ustawioną datę publikacji (published_date) na taką, która już minęła:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> from django.utils import timezone
>>> Post.objects.filter(published_date__lte=timezone.now())
<QuerySet []>

Niestety, post dodany przez nas z konsoli Pythona nie został jeszcze opublikowany. Ale możemy to zmienić! Zacznij od pobrania wpisu, który chcesz opublikować:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> post = Post.objects.get(title="Sample title")

A następnie opublikuj go za pomocą metody publish:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> post.publish()

Teraz spróbujmy jeszcze raz wyświetlić listę opublikowanych wpisów (wciśnij trzykrotnie klawisz ze strzałką do góry, a następnie zatwierdź klawiszem Enter):

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.filter(published_date__lte=timezone.now())
<QuerySet [<Post: Sample title>]>

QuerySety umożliwiają również porządkowanie list obiektów według określonej kolejności. Spróbujmy uporządkować je według daty utworzenia, czyli zawartości pola created_date:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.order_by('created_date')
<QuerySet [<Post: Sample title>, <Post: Post number 2>, <Post: My 3rd post!>, <Post: 4th title of post>]>

Możemy także odwrócić kolejność poprzez dodanie - na początku:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> Post.objects.order_by('-created_date')
<QuerySet [<Post: 4th title of post>,  <Post: My 3rd post!>, <Post: Post number 2>, <Post: Sample title>]>

Możesz też połączyć QuerySety:

>>> Post.objects.filter(published_date__lte=timezone.now()).order_by('published_date')
<QuerySet [<Post: Post number 2>, <Post: My 3rd post!>, <Post: 4th title of post>, <Post: Sample title>]>

To naprawdę potężne narzędzie, które pozwala na pisanie bardzo złożonych zapytań.

Doskonale! Jesteś teraz gotowa na następną część! Zamknij konsolę poleceniem:

{% filename %}command-line{% endfilename %}

>>> exit()
$