Większość przedsiębiorstw wodociągowych realizuje w takiej czy innej formie edukację ekologiczną. Być może są to cykliczne warsztaty prowadzone przez naszych pracowników lub wykonawców zewnętrznych, albo większe wydarzenia organizowane raz w roku. W każdym z przypadków należy zwrócić uwagę na wchodzącą w życie z dniem 15 lutego 2024 Ustawę o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczości na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

Nie tylko szkoły i przedszkola..

Wygląda na to, że standardy ochrony małoletnich nie dotyczą tylko placówek oświatowych. Ustawa wymienia również „organizatora działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, resocjalizacyjnej, religijnej, artystycznej, medycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich”. Czyli można przyjąć interpretację, że będzie miała zastosowanie do działań podejmowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowe w zakresie edukacji ekologicznej.

Ustawa mówi o konkretnych działaniach, jakie należy podjąć dla zapewnienia uczestnikom naszych programów edukacyjnych pełnej ochrony i bezpieczeństwa, opracowaniu procedur i wdrożeniu standardów ochrony małoletnich. Z całego szeregu zaleceń, uwagę zwracają wymogi formalne, jakie mają spełnić osoby prowadzące zajęcia lub mające kontakt z dziećmi i młodzieżą podczas innych wydarzeń organizowanych lub współorganizowanych przez przedsiębiorstwo (nasi pracownicy lub zewnętrzni wykonawcy).

Warunkiem dopuszczenia takich osób do kontaktu z dziećmi jest przedłożenie przez nie zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego. Kolejnym krokiem jest zweryfikowanie ich w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.

Standardy ochrony małoletnich

Na ten moment trudno o jasne wytyczne, jak przygotować standardy. Trzeba więc sięgnąć do samej ustawy, a konkretnie do art. 22 c, który wskazuje, że w standardach należy uwzględnić:

• zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem placówki lub organizatora, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich
• zasady i procedurę podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego
• procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, zawiadamianie sądu opiekuńczego oraz w przypadku instytucji, które mają takie uprawnienia, osoby odpowiedzialne za wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”
• zasady przeglądu i aktualizacji standardów
• zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu placówki lub organizatora do stosowania standardów, zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności
• zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania
• osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia
• sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów, lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego

Podsumowanie

Jako „organizator działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, resocjalizacyjnej, religijnej, artystycznej, medycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich” będziemy dostosowywać standardy do charakteru i rodzaju naszej działalności. Czas na ich stworzenie i wdrożenie mamy do 15 sierpnia 2024, ale im szybciej tym lepiej. Po tym terminie, za brak wdrożonych standardów organy nadzorcze mogą nakładać kary.

Ciekawy webinar o nowych przepisach znajdziesz TUTAJ

– Bez wątpienia konkurs plastyczny stał się inicjatywą społeczną, z którą najbardziej kojarzą nas mieszkańcy Sądecczyzny – zaznacza Tadeusz Frączek, prezes Sądeckich Wodociągów. – Co roku około 2 500 egzemplarzy kalendarzy z pracami laureatów konkursu cieszy oczy w szkołach i domach. 

Łącznie w latach 2015-2023 jury oceniło 9145 prac. Konkurs od 10 lat szerzy wiedzę o wodzie, szczególnie o jej oszczędzaniu. Wody na Ziemi, bowiem nie przybywa. Coraz więcej jest natomiast ludzi, którzy z niej korzystają. Dlatego tak ważna jest edukacja i poszanowanie zasobu, bez którego nie jesteśmy w stanie przeżyć dłużej niż 7 dni. 

– Od 10 lat poprzez konkurs plastyczny, ale także nasz program Akademia Wodnika uświadamiamy młodym ludziom, że wodę należy szanować oraz oszczędzać. Najmłodsi przekazuję tę wiedzę swoim rodzicom oraz dziadkom. To taka wielopokoleniowa edukacja – dodaje Tadeusz Frączek. 

Konkurs plastyczny potrwa do 15 marca 2024 r. (piątek). Ogłoszenie wyników i wręczenie nagród odbędzie się 22 marca 2024 r. w Światowym Dniu Wody. 

Inicjatywa po raz drugi ma charakter ogólnopolski i odbywa się pod honorowym patronatem Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”. 

Prace będzie oceniało jury pod przewodnictwem uznanego sądeckiego artysty malarza Wacława Jagielskiego. 

Oprócz nagród indywidualnych, są również nagrody dla placówek oświatowych.  

Zachęcamy do zapoznania się z regulaminem.

Działające na terenie kraju przydomowe oczyszczalnie ścieków, stanowią alternatywne rozwiązanie dla odbioru ścieków na obszarach pozbawionym, chociażby z przyczyn technicznych, stałego przyłącza do sieci kanalizacyjnej. Aby jednak takie oczyszczalnie działały sprawnie i efektywnie, konieczne jest regularne opróżnianie osadu i utrzymanie ich
w odpowiednim stanie higienicznym i eksploatacyjnym.  Mając przydomową oczyszczalnię należy pamiętać o jej czyszczeniu, „odżywianiu” przy pomocy bakterii oraz wypompowywaniu zalegającego na dnie osadu. Zgodnie z zaleceniami producenta, często jest to raz na rok lub raz na dwa lata. W tym celu zgodnie z obowiązującymi przepisami należy zawrzeć stosowną umowę z prywatnym przewoźnikiem, który posiada aktualne zezwolenie na odbiór i transport nieczystości z danego miasta lub gminy.

Po nowelizacji przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2022 o zmianie ustawy Prawo wodne, w ramach ograniczenia ilości nielegalnie wprowadzonych do środowiska ścieków, mieszkaniec posiadający szambo lub przydomową oczyszczalnię ścieków, zobowiązany jest do regularnego opróżniania danego zbiornika. Oprócz tego, każde skorzystanie z usługi firmy zajmującej się wywozem nieczystości, musi zostać udokumentowane. Chodzi o posiadanie umowy z firmą asenizacyjną oraz rachunek, potwierdzający regularność wywozu nieczystości. Tymi dokumentami trzeba okazać się w przypadku kontroli, której obowiązek przeprowadzenia nakładany jest na gminę przez ustawodawcę.

Firmy zajmujące się odbiorem ścieków z szamba lub przydomowej oczyszczalni ścieków, mogą je zrzucać z beczkowozów na specjalnych i odpowiednio przygotowanych do tego stanowiskach (stacjach zlewczych). Stacje te zlokalizowane są m.in. na oczyszczalniach ścieków lub przepompowniach. Należy mieć również na względzie fakt, że na oczyszczalniach na terenie całego kraju opłaty za przyjęcie i oczyszczenie osadu z przydomowej oczyszczalni mogą być wyższe, niż ceny za przyjęcie ścieków. Wynika to z faktu, że osad ten jest cięższy, gęstszy (znaczna część wody została rozprowadzona w glebie), bardziej zanieczyszczony chemicznie, (większa ilość substancji organicznych, metali i detergentów). Przez to osad ten jest kosztowniejszy do oczyszczenia. Potrzeba więcej energii oraz tlenu do jego zneutralizowania. Cena odbioru ścieków uchwalana jest w taryfach. Jeśli chodzi o odbiór 1 m3  osadu stawki te przyjmowane są przez Zarządy firm wodociągowych w formie cennika usług dodatkowych. W Polsce można spotkać ceny od 22 do 130 zł za m3 zrzucanego do instalacji osadu.

Pamiętajmy! Obowiązek wypompowywania osadu z przydomowej oczyszczalni ścieków wynika z technologii stosowanej w przydomowych oczyszczalniach. Gdyby osad nie był opróżniany, to mogłoby dojść do zatkania całej oczyszczalnia i dodatkowo „stary osad” przestałby mieć właściwości oczyszczania. Ponadto ostatnia nowelizacja Prawa Wodnego z 7 lipca 2022 umożliwia przyjmowanie tych osadów na oczyszczalnię ścieków przy pomocy wozów asenizacyjnych.

Ujęcia głębinowe przedsiębiorstw wodociągowych

Woda głębinowa ujmowana przez przedsiębiorstwa wodociągowe jest uzdatniana i siecią wodociągową trafia do użytkowników. Taka woda spełnia rygorystyczne normy, określone dla wody pitnej. Jest badana na wielu etapach produkcji i jest sprawdzana od chwili poboru poprzez kolejne procesy jej uzdatniania, przepływu w sieci, na pompowniach oraz na końcówkach sieci i hydrantach. Woda dostarczana przez przedsiębiorstwa wodociągowe jest bezpieczna i kontrolowana. To czysty produkt, który można pić prosto z kranu bez przegotowania czy stosowania dodatkowych filtrów.

Prywatne studnie głębinowe

Woda w prywatnych studniach na posesjach niepodłączonych do sieci wodociągowej, nie jest kontrolowana przez przedsiębiorstwa, ponieważ Wodociągi nie odpowiadają za jakość wody pobieranej z prywatnych studni głębinowych. Firmy wodociągowe nie mają obowiązku badania takiej wody. To prywatni właściciele sami powinni zadbać o kontrolę jakości wody, którą użytkują. Takie działanie minimalizuje ryzyko zdrowotne jakie istnieje w związku z możliwym zanieczyszczeniem ujmowanej wody z własnych studni.

Często problemem jest zanieczyszczenie środowiska pochodzące z rolnictwa, gospodarstw domowych czy przemysłu, które może przedostawać się do warstw podziemnych, zagrażając jakości ujmowanej wody na własny użytek. Dlatego ważna jest kontrola możliwych zanieczyszczeń zarówno fizykochemicznych i mikrobiologicznych.

Przekroczenia parametrów wód podziemnych są charakterystyczne pod względem różnych uwarunkowań geologicznych czy złóż danego terenu, na którym występują warstwy wodonośne zasilające ujmowane źródła. Objawia się to m.in. mętnością, barwą, zapachem czy występowaniem manganu lub żelaza. W przypadku ich zaistnienia woda będzie zdatna do spożycia tylko po przeprowadzeniu procesu uzdatniania, który ograniczy te związki do właściwych norm, np. poprzez wykonanie we własnym zakresie lokalnego oczyszczania wody lub przyłączenia użytkowników do istniejącej sieci stanowiącej infrastrukturę przedsiębiorstwa wodociągowego.                                                                                                                     

Dlatego, każdy właściciel studni głębinowej, zaopatrującej gospodarstwo domowe, powinien dla własnego komfortu i bezpieczeństwa badać pobieraną wodę we własnym zakresie przynajmniej raz w roku. Wynik takich badań będzie informacją czy woda nadaje się bezpośrednio do spożycia, czy też np. tylko do nawadniania terenu. Wodę z prywatnych studni zasilających gospodarstwa domowe należy więc regularnie badać pod względem bakteriologicznym i fizykochemicznym.

Warto wiedzieć

Badania źródeł wody przeznaczonej do spożycia z niepublicznych ujęć głębinowych prowadzi Państwowa Inspekcja Sanitarna lub inne certyfikowane laboratoria. Akredytowane laboratorium w przedsiębiorstwach wod.-kan. lub PSSE najlepiej ocenią czy woda spełnia normy jakościowe pod względem parametrów czy wielkości normatywnych, tj. bezpiecznych poziomów stężeń danych związków zgodnych z wymogami Rozporządzenia Ministra Zdrowia (2017). Po szczegółowe informacje można zwrócić się właśnie do tych instytucji.

Bądź świadomy

Bezpieczeństwo zdrowotne prywatnych konsumentów, zależy w wielu przypadkach od nich samych. Bądź świadomy, że woda użytkowana przez wiele lat w gospodarstwie domowym może mieć wpływ na zdrowie konsumentów. Warto o to zadbać i badać wodę we własnym zakresie.

Jak Polska długa i szeroka, przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne borykają się z awariami urządzeń kanalizacyjnych, których naprawa generuje ogromne koszty. Awarie te nie wynikają jednak np. ze stopnia zużycia urządzeń. Biorą się z nieodpowiedzialnego korzystania z toalety, do której trafiają odpady, które nigdy nie powinny się tu znaleźć! Np. zdawałoby się „niewinna” chusteczka nawilżana w kontakcie z toaletą traci całą swoją „niewinność” i staje się źródłem wielu problemów na sieci kanalizacyjnej i w oczyszczalni ścieków.

Edukujmy społeczeństwo, pokazujmy, że odpady wrzucone do kanalizacji powodują zatory, pokazujmy na przykładach ile zła może wyrządzić nieodpowiedzialne korzystanie z toalety, jakie koszty generuje takie zachowanie tak dla środowiska, jak i dla nas wszystkich. Prezentujemy przykłady zaledwie z kilku miast, a jest to wierzchołek góry lodowej…

GDYNIA

Jak mówi Wiesław Kujawski, wiceprezes Zarządu PEWiK Gdynia Sp. z o.o.: Sieć kanalizacyjna jest tak zaprojektowana, by przyjmować z naszych domów wyłącznie ścieki. Śmieci i odpadki kuchenne wrzucone do toalety, zapychają nie tylko wewnętrzną instalację kanalizacyjną w budynku. Stają się także przyczyną poważnych, kosztownych awarii  kanalizacji ulicznej. Największy problem to: patyczki kosmetyczne, waciki kosmetyczne, chusteczki nawilżane, pieluchy jednorazowych, podpaski, ręczniki papierowe, olej, tłuszcz. Każdego roku usuwamy setki zatorów sieci kanalizacyjnej, powstających w wyniku wrzucania do WC śmieci, odpadów które nigdy nie powinny się tam znaleźć. Wiele z nich może doprowadzić do cofnięcia ścieków i zalania mieszkania, piwnicy, ogrodu lub ulicy. Takie zjawisko powoduje duże straty materialne, jest uciążliwe dla mieszkańców i bardzo szkodliwe dla środowiska naturalnego.

Dodajmy, że w Gdyni ogólne koszty eksploatacyjne z tym problemem związane, wyglądają następująco:

Zapchane WC w szkole – usuwanie zatoru koszt średnio około 3 tys. zł.  Usuwanie awarii kanalizacyjnej w ulicy koszt około 20 tys. (rocznie około 900 awarii). Usuwanie 1 tony skratek około 600 zł – uzupełnia Anna Szpajer, Rzecznik prasowy, Biuro Zarządu i Organizacji PEWiK Gdynia.

JAWORZNO

Jeśli chodzi o kanalizacje i wrzucanie do niej odpadów to można rzecz jedno: wyobraźnia ludzka nie zna granic. Pampersy, ręczniki, podpaski, chusteczki nawilżające, a do tego resztki jedzenia, stwardniałe bryły tłuszczu, farb, oleju oraz szmaty, gruz i kamienie – to tylko nieliczne elementy, które codziennie wyciągają nasi pracownicy z rur kanalizacyjnych. To czego nie zdołają przechwycić i wyciągnąć z kanalizacji, trafia i osadza się na pompach w przepompowniach ścieków, blokując ich pracę oraz powodując wyciek ścieków na powierzchnię. To generuje olbrzymie koszty oraz wpływa na codzienne funkcjonowanie kanalizacji w dzielnicach. Rocznie odnotowujemy kilkaset zdarzeń związanych z niedrożną kanalizacją. Ostatnio najdziwniejszą rzeczą wyłowioną z kanalizacji przez naszych pracowników był tapczan, porąbany i wrzucony do studzienki kanalizacyjnej. Nasze pierwsze pytanie brzmiało: Komu chciało się ciąć tapczan, siłować się i wrzucać go do studzienki kanalizacyjnej, skoro ten sam tapczan można było dostarczyć na PSZOK lub wystawić przed posesję w celu jego odebrania, jako odpad wielkogabarytowy? Wrzucanie mebli do kanalizacji wcale nie sprawi, że problem zniknie. Wręcz przeciwnie. Takie niemądre i nieprzemyślane działanie wywołuje więcej szkód związanych chociażby z wyciekiem ścieków i zatkaniem przepływu sieci kanalizacyjnej. Czasem w tej kwestii wśród mieszkańców króluje krótkowzroczność i brak odpowiedniej edukacji, pomimo licznie prowadzonych akcji informacyjnych przez firmy wodociągowe w Polsce –  stwierdza Kierownik Działu Utrzymania Sieci Wod-Kan Wodociągów Jaworzno Marcin Pedyński.

KRAKÓW

Śmieci dopływające do oczyszczalni wraz ze ściekami to m.in. podpaski, tampony, patyczki do uszu, chusteczki nawilżane, resztki jedzenia, odpady po remoncie lub budowie, szmaty, maseczki, plastikowe opakowania, włosy, etc. Każdego dnia krakowskie oczyszczalnie ścieków usuwają ich aż kilka ton. Niestety nie wszystkie udaje się zatrzymać i bardzo często są przyczyną awarii urządzeń pracujących w oczyszczalniach, a trzeba zaznaczyć, że to nie jest małe AGD. To potężne maszyny, których naprawa i modernizacja jest droga, nie mówiąc o wymianie na nowe. W ostatnich latach zdecydowanie wzrosła ilość tworzyw sztucznych w kanalizacji, i jest to globalny problem środowiskowy. Dla urządzeń w oczyszczalniach koszmarem są folie, prezerwatywy, reklamówki, worki, które nie nasiąkają wodą, nie sedymentują (nie opadają) tylko pływają w ściekach, by następnie wkręcić się np. w wirnik pompy albo owinąć na mieszadle i awaria gotowa.

Z większych gabarytów w kanalizacji ląduje gruz, materiały budowlane, farby, środki ropopochodne, smary, tłuszcze, wykorzystywane np.  przez stacje benzynowe czy warsztaty samochodowe. Niestety w dużych ilościach potrafią zatruć osad czynny i całkiem uniemożliwić oczyszczanie biologiczne, tak istotne dla całego skomplikowanego procesu oczyszczania ścieków. Dlatego przedsiębiorstwa wodociągowe wdrażają w oczyszczalniach ścieków nowe technologie usprawniające procesy. Usuwają awarie, naprawiają urządzenia, czyszczą kanalizację. Każdego dnia dbamy by była sprawna, wykorzystując do tego specjalistyczny sprzęt, wielofunkcyjne wysokiej klasy samochody czyszczące, często wyposażone w system odzysku wody ze ścieków. A zatem dla przedsiębiorstw wodociągowych są to konkretne pieniądze. Dlatego edukujemy. O tym, co się w ścieku nie mieści Wodociągi Miasta Krakowa mówią w swojej kampanii i w programach edukacyjnych dla dzieci i młodzieży. Ważne, by o tym mówić, uczyć dobrych praktyk, pokazywać jak ogromny wpływ na najbliższe otoczenie i środowisko ma każdy z nas poprzez swoje codzienne działania – podkreśla Monika Kupnicka Kierownik Biura Promocji Wodociągów Miasta Krakowa

WARSZAWA

Problem dotyczący traktowania toalety jak kosza na śmieci niestety jest wciąż palący. I w Warszawie mamy na to dosłownie ciężkie dowody w postaci średnio ok. 30 ton odpadów, jakie wydobywamy każdego dnia z miejskiej kanalizacji. Sporo osób zupełnie nie zdaje sobie sprawy z tego, jak uciążliwe, czasochłonne i kosztowne jest usuwanie awarii powstałych na skutek zatorów spowodowanych przez śmieci zalegające w sieci kanalizacyjnej. Nasze statystyki pokazują, że łączny czas pracy wszystkich pracowników zaangażowanych w usuwanie takich zatorów w ciągu roku wynosi około 10 tysięcy godzin, a szacunkowy koszt prac i użytego sprzętu przekracza 3 mln zł.

Dlatego właśnie Wodociągi Warszawskie prowadzą już od 10 lat akcję edukacyjna pn. „Sedes to nie kosz na śmieci”. O problemie musimy przypominać stale, bo w toaletach każdego dnia lądują opakowania foliowe, pieluchy, tampony, patyczki higieniczne, prezerwatywy, nici dentystyczne, podpaski, resztki jedzenia, ale też materiały budowlane. Poprzez tę kampanię chcemy nie tylko edukować, jak postępować z odpadami i dbać o nasze toalety, ale także uczulać mieszkańców, że troska o sieć kanalizacyjną jest naszą wspólną sprawą. Dlatego w ostatniej odsłonie kampanii wysłaliśmy nasze plakaty edukacyjne m.in. do administratorów stołecznych wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych – mówi Jolanta Maliszewska z z-ca rzecznika prasowego MPWiK w m.st. Warszawie.

ZIELONA GÓRA

W Zielonej Górze konsekwentnie i wytrwale przypominamy i uczulamy Mieszkańców na to, co nie powinno być wrzucane do kanalizacji. Aż trudno uwierzyć i wyobrazić sobie co znajdujemy podczas codziennych prac związanych z eksploatacją sieci kanalizacyjnych na terenie miasta! Włosy, nawilżone chusteczki, pampersy, szmaty są standardem. Przyczyną zatkania kanałów w czasie pandemii były m. in maseczki ochronne, natomiast na jednej z naszych przepompowni ścieków po wystąpieniu awarii tłoczni nasi pracownicy wyciągnęli z niej puszki od piwa, słoiki, a nawet fragmenty asfaltu – zauważa Monika Turzańska, Pełnomocnik Prezesa ds. Zarządzania, Specjalista ds. PR z Zielonogórskich Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o.

Największym problemem są nawilżane chusteczki i ściereczki z wiskozy, papierowe ręczniki, wszystko to trafia na wirniki pomp, separatory. Nadmierne ilości tworzą zatory w kanałach, powodując cofanie ścieków i nawet zalewanie posesji, a wtedy kosztowne są odszkodowania za zalanie użytkowników. W eksploatacji największe koszty generuje praca służb, usuwanie takich zatorów i blokad urządzeń śmieciami to ręczna praca – podkreśla Mariusz Karpacz, Kierownik Wydziału Sieci w zielonogórskiej Spółce.

Natomiast Pawła Steller, Kierownik Oczyszczalni Ścieków w Zielonej Górze dodaje:  Ilości skratek w oczyszczalni, które powstają w wyniku śmieci jakie trafiają do kanalizacji, oprócz piasków są głównym problemem z zanieczyszczeń mechanicznych, które rzutują na pracę i awaryjność pozostałych urządzeń, pomp, mieszadeł. Oprócz kosztów utylizacji (ok. 100 tys. zł rocznie) należałoby doliczyć jeszcze roboczogodziny przeznaczone na serwisowanie tych urządzeń.

NOWY SĄCZ

Do kanalizacji sanitarnej trafia wiele zanieczyszczeń stałych. Do najbardziej kłopotliwych odpadów dla eksploatatorów sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków można zaliczyć: nierozpuszczalne chusteczki higieniczne, plastikowe pałeczki, woreczki foliowe, opatrunki, bandaże, itp. Odpady te są przyczyną niedrożności kanałów oraz przyczyniają się do szybszego zużycia pomp w przepompowniach sieciowych i w oczyszczalni. Usuwanie odpadów stałych ze ścieku generuje koszty związane z ich zagospodarowaniem (wywóz odpadów na składowisko) oraz koszty pracownicze związane z czyszczeniem kanalizacji i urządzeń w oczyszczalni. Odpady stałe przyczyniają się także do szybszego zużycia pomp. Niejednokrotnie zdarza się, że są przyczyną kosztownych awarii – nie kryje Łukasz Iljuczonek, kierownik Oczyszczalni Ścieków w Nowym Sączu

Grafika do pobrania

Pobierz

Galeria

Znalezione w kanalizacji (Autor: arch. Spółek wod.-kan. z poszczególnych miast)

Przykłady z Warszawy:

Przykłady z Nowego Sącza:

Przykłady z Gdyni:

Przykłady z Krakowa:

Przykłady z Jaworzna:

Przykłady z Zielonej Góry:

Przez ostatnie lata poznański Aquanet prowadził szereg kampanii społecznych, w ramach, których edukował i zachęcał swoich Klientów do picia bezpiecznej, zdrowej i ogólnodostępnej wody z kranu. Działania z tego obszaru Spółka realizuje od roku 2014. Tym razem Aquanet zrobił małe podsumowanie projektów, które powstały w ciągu ostatnich pięciu lat. 

Od 2017 roku zrealizował już 4 kampanie: 

Zdrowy związek (2017-2018)

Nie dam się nabić w butelkę (2019)

Woda. Używaj, nie zużywaj & Woda kranówka doda zdrówka (2021)

Woda kranówka zdrowa stylówka (2022)

Kampanie przyniosły wymierne efekty. Z badania przeprowadzonego przez Aquanet na grupie badawczej złożonej z 1000 osób jasno wynika, że świadomość, a także społeczne zaufanie do wody z kranu znacząco wzrosły!

Wśród mieszkańców aglomeracji poznańskiej już:

71% deklaruje picie wody z kranu 

45% regularnie pije kranówkę 

93% nosi przy sobie wodę do picia 

Chcąc podsumować swoje działania, Aquanet przygotował wyjątkowy showreel, który przedstawia zrealizowane dotąd kampanie zachęcające do picia kranówki https://youtu.be/YzuxCo-k5PU

Edukacja prowadzona przez Aquanet jednak się nie kończy. Firma nie spoczywa na laurach i dalej prowadzi działania, dzięki którym jeszcze więcej mieszkańców postawi na wodę z kranu. W końcu Kranówka i Ty to duet idealny!

Ślad ekologiczny to koncepcja naukowa umożliwiająca oszacowanie zużycia zasobów naturalnych i możliwości ich odtworzenia w wyniku naturalnej regeneracji środowiska naturalnego. Pozwala określić jakie jest zapotrzebowanie człowieka, a jakie są możliwości naszej planety. Ślad ekologiczny mierzy się w globalnych hektarach (gha) na osobę.

Każde działanie człowieka pociąga za sobą określone konsekwencje dla środowiska. Byśmy potrafili w jeszcze bardziej świadomy sposób z niego korzystać naukowcy opracowali kalkulator śladu ekologicznego.

Narządzie jest dostępne bezpłatnie na stronie kalkulator.eco 

Aby obliczyć nasz ślad ekologiczny trzeb odpowiedzieć na pytania z 9 kategorii:

• Woda
• Jedzenie
• Mieszkanie
• Codzienne podróże
• Wakacje
• Ogrzewanie domu
• Internet
• Elektryczność
• Odpady

Umieszczono w nich pytania zarówno o to, jak często kąpiemy się w wannie, czy zmywamy naczynia pod bieżącą wodą, jak i o nasze wybory konsumencie dokonywane podczas robienia zakupów spożywczych. Udzielamy także informacji dotyczących korzystania ze środków transportu, ogrzewania domu czy też segregacji odpadów. Każde pytanie jest punktowane. A wszystko po to, by ostatecznie dowiedzieć się czy żyjemy w zrównoważony sposób, a nasz ślad ekologiczny nie przekracza udziału w ziemskich zasobach. Wynik może też pokazać jak bardzo nasze zachowania powodują, że przekraczamy zdolności Ziemi do regeneracji i ile takich planet jak nasza jest potrzebnych, by im sprostać.

Mając na celu rozszerzenie, wzmocnienie i zharmonizowanie istniejących ram bezpieczeństwa cybernetycznego UE przyjęła w grudniu 2022 roku nową wersję Dyrektywy NIS. W tym zaktualizowanym dokumencie dotyczącym cyberbezpieczeństwa, usługi wodociągowe
i kanalizacyjne zostały uznane za sektor o wysoce krytycznym znaczeniu. Wraz z Dyrektywą NIS2 nałożono na branżę, a co za tym idzie na podmioty i przedsiębiorstwa świadczące usługi wodociągowe, obowiązki wynikającego ze wspólnych działań i zapobieganiu incydentom oraz cyberatakom w sektorze wod-kan.

Wodociągi dostarczające mieszkańcom, tak potrzebną do życia i codziennego, zdrowego funkcjonowania wodę pitną, będąc jednocześnie nowoczesnymi podmiotami, które w swej codziennej pracy wykorzystują automatyczne systemy informatyczne, stały się w obecnym czasie atrakcyjnym celem dla cyberprzestępców. Interesującym elementem wojny hybrydowej. Dlatego dostosowanie procedur oraz wodociągowej infrastruktury IT do wytycznych NIS2, staje się niezwykle ważnym wyzwaniem z perspektywy przyszłego bezpieczeństwa podmiotów wodociągowych.

W Dyrektywie NIS 2 na nowe sektory nakłada się nowe obowiązki z zakresu zarządzania cyberbezpieczeństwem, polegające na obligatoryjnym stosowaniu konkretnych rozwiązań, w tym rozwiązań z zakresu analizy ryzyka i bezpieczeństwa systemów informatycznych, opracowania polityki zarządzania incydentami, a także opracowania planów ciągłości działania wraz z zapewnieniem bezpieczeństwa łańcucha dostaw. Przedsiębiorstwa objęte dyrektywą będą musiały więc uporządkować i utrzymać w należytym stanie swoją infrastrukturę cyfrową i odpowiednio monitorować bezpieczeństwo. Każde przedsiębiorstwo, wchodzące w zakres dyrektywy NIS2 będzie musiało mieć wdrożone środki techniczne i organizacyjne dotyczące cyberbezpieczeństwa. Natomiast istniejące środki, będzie musiało należycie sprawdzić, czy są zgodne z nowymi przepisami.

Za wprowadzenie powyższych mechanizmów oraz procedur zarządczych odpowiadają bezpośrednio organy zarządcze średnich i dużych przedsiębiorstw, działających w sektorze wod-kan. Mniejsze podmioty są nią objęte, tylko w sytuacji, gdy zakłócenie usługi przez nie świadczonej, mogłoby mieć znaczący wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie publiczne.

Na transpozycję wspomnianej Dyrektywy do krajowego porządku prawnego, kraje członkowskie UE, w tym Polska mają termin do 17 października 2024 r.

Dokument ma zastosowanie do każdej organizacji, która chce osiągnąć efektywne wykorzystanie wody poprzez podejście „reduce, replace or reuse” („zmniejsz, zastąp lub ponownie wykorzystaj”):

• zmniejszenie zużycia (reduce) wody m.in. poprzez zastosowanie wodooszczędnych urządzeń, zainstalowanie systemu monitorowania zużycia wody lub systemów wykrywania nieszczelności instalacji,
• zastąpienie (replace) wody pitnej np. deszczówką w systemach technologicznych,
• ponowne użycie (reuse) wody np. wykorzystanie wody szarej lub technologicznej.

Zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych jest niezwykle ważne nie tylko dla przyszłości firm korzystających z wody w procesach technologicznych, ale także dla całej ludzkości i stanowi część polityki ESG (Environmental, Social and Corporate Governance, czyli środowisko naturalne, społeczeństwo i ład korporacyjny). Dodatkowo przynosi oszczędności organizacji i stanowi realizację Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

Źródło: sgs.pl, iso.org

Fot. Sądeckie Wodociągi

Taryfa to zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na okres 3 lat.

Ceny i stawki opłat za usługi wodociągowo-kanalizacyjne ustalane są według zasad podanych w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2018 r. poz. 472).

Taryfa, w zależności od rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawiera:

– cenę za dostarczoną wodę, w rozliczeniach dokonywanych na podstawie odczytu wskazań wodomierza lub w oparciu o przeciętne normy zużycia wody oraz stawkę opłaty abonamentowej

– cenę za odprowadzone ścieki w rozliczeniach z odbiorcami usług oraz stawkę opłaty abonamentowej w rozliczeniach za ilość odprowadzonych ścieków.

Kierując się rozporządzeniem przedsiębiorstwo dokonuje wyboru rodzaju i struktury taryf, jakie będzie stosować. Kalkulując ceny i stawki opłat różnicuje się je odpowiednio do:

– podziału odbiorców na grupy taryfowe odbiorców usług,

– rodzaju taryf i odpowiedniej dla poszczególnych taryf struktury cen i stawek opłat.

Zasady ustalania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków określa Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Skąd się biorą taryfy?

Nowe Prawo Wodne wprowadziło regulatora usług wodnych – Wody Polskie, które zatwierdza ceny na podstawie oceny, weryfikacji i analizy wniosku składanego przez przedsiębiorstwo wod.-kan. Taryfy na cenę wody i ścieków ustalane są na okres 3 lat. Jest to określone w Ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z  dnia 7 czerwca 2001 r. Ustawa ta zawiera zapis, że jeśli w trakcie trwania taryfy zmienią się warunki ekonomiczne to przedsiębiorstwo może, a nawet powinno wystąpić o skrócenie taryfy i regulację ceny wody i ścieków w celu zabezpieczenia wykonywania swojej podstawowej działalności.

Dlaczego przedsiębiorstwa wodociągowe wnioskują o skrócenie taryf?

Podstawowym uzasadnieniem złożenia wniosku o skrócenie obowiązującej taryfy są zmiany warunków ekonomicznych, które nie są zależne od przedsiębiorstwa. Ich dynamiczny wzrost spowodował że cena sprzedaży nie jest adekwatna do kosztów ponoszonych przez Spółkę. Kalkulacja obecnie obowiązującej  taryfy nie przewiduję zmian dotyczących tak szybkiego tempa wzrostu cen materiałów chemicznych stosowanych do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków, materiałów podstawowych tj. armatura sanitarna czy kruszywa, wzrostu wynagrodzeń oraz świadczeń na rzecz pracowników wynikających ze wzrostu płacy minimalnej, wzrostu cen energii elektrycznej, której stawka na przykładzie ZWiK Sp. z o.o. – za 1MWh wzrosła w ciągu dwóch lat z 273,00 zł netto do 785,00 zł netto, wzrostu podatków i opłat lokalnych oraz wzrostu kosztów usług obcych które w ciągu ostatniego roku wzrosły o kilkadziesiąt procent.

Gdyby Spółki wodociągowe nie złożyły wniosku o skrócenie taryfy – jak jest to określone w Ustawie – to mogłaby narazić się na zarzut niegospodarności i braku należytej staranności w realizacji swoich zadań.

Ustawowo odpowiadamy za bezpieczeństwo dostaw wody i niezawodność odbioru ścieków. Trzeba mieć świadomość, że infrastruktura wod.-kan. ma krytyczne znaczenie dla życia społecznego. Człowiek może przetrwać bez prądu, bez gazu, ale nie można żyć bez wody lub z wodą niezdatną do spożycia.
Przebadana, zdrowa i zdatna do spożycia woda oraz sprawny odbiór i oczyszczanie ścieków mają swoją cenę. Aby zapewnić ich wysoką jakość musimy inwestować w naszą infrastrukturę. Podobnie sprawny odbiór i oczyszczanie ścieków wiąże się z rosnącymi kosztami.

Cenę za wodę i ścieki określa Regulator, do którego większość przedsiębiorstw wodociągowych zawróciła się o skrócenie okresu obowiązujących taryf i zatwierdzenie nowych, uwzględniając aktualne koszty funkcjonowania swoich przedsiębiorstw. Wody Polskie na tej podstawie podejmą decyzję o nowej cenie wody i ścieków oraz opłat abonentowych. Sprawa dotyczy całej branży. Niedostateczne finansowanie z całą pewnością spowoduje wstrzymanie inwestycji, rozwoju infrastruktury. Przedsiębiorstwa mogą nie znaleźć  wystarczających środków finansowych na utrzymanie sprawności dostarczania i produkcji wody dobrej jakości, odprowadzania i oczyszczania ścieków czy usuwania awarii.

Jednak Wodociągi to oprócz infrastruktury sieciowej przede wszystkim ludzie, którzy chcą godnie zarabiać za swoją ciężką pracę, tak samo jak przedstawiciele innych branż gospodarki, a brak dostatecznego finansowania nie pozwoli na regulacje płac choćby na poziomie inflacji.  

Obowiązkiem przedsiębiorstw wodociągowych jest zapewnienie Klientom jakości świadczonych usług, dostarczanie wody dobrej jakości oraz sprawny odbiór i oczyszczanie ścieków, bieżące usuwanie awarii, rozwój i modernizacja infrastruktury. Kluczowe w zapewnieniu tych obowiązków są taryfy.