KOMENTARZ

• Nie ma rozstrzygnięcia w sprawie derusyfikacji Rafinerii Schwedt pomimo potencjału współpracy Niemiec z Polską w tym obszarze.
• Cyberatak z grudnia 2025 roku na system elektroenergetyczny Polski skłania energetykę w całej Europie do wzmocnienia obrony. Istnieje ryzyko nowych ataków.
• Słowacja pozostaje przy gazie i ropie z Rosji, ale rozwija też dywersyfikację we współpracy gazowej oraz atomowej z USA. Polska może odegrać rolę pośrednika.
• Nowe dane potwierdzają skuteczność sankcji naftowych wobec Rosji, które ograniczają jej przychody i zagrażają poziomowi wydobycia ropy.
• USA rozwijają dyplomację energetyczną ukierunkowaną na uniezależnienie krajów zachodnich od surowców i komponentów OZE z Chin.
• Ukraina przetrwała kolejny sezon grzewczy pomimo ustawicznych ataków Rosji na jej infrastrukturę energetyczną. Są sygnały o jej możliwej kontrofensywie na południu kraju.
• Przejęcie eksportu ropy Wenezueli przez USA i polowanie na tankowce floty widmo Rosji jest próbą przejęcia kontroli nad światowym przepływem tego surowca do Chin. Te działania USA współgrają z rosnącą determinacją Europy do abordażu tankowców rosyjskich, w tym na Bałtyku.
• Atak USA i Izraela na Iran podnosi ceny baryłki i może dać ulgę budżetowi Rosji. Długofalowo może ją jednak pozbawić sojusznika, a Chiny – dostaw ropy irańskiej.

Komentarz

• Polska może wciąż potencjalnie skorzystać na sankcjach USA wobec Rosnieftu, bo wymuszają sprzedaż udziałów tej spółki w niemieckiej Rafinerii Schwedt. Niemcy wciąż nie znaleźli kupca, a mają od Amerykanów zwolnienie spod sankcji do kwietnia 2026 roku. Nie ma jednak informacji o rozmowach polsko-niemieckich.
• Wprowadzenie stopnia alarmowego BRAVO w Polsce potwierdziło zasadność, wraz z atakami cybernetycznymi na Krajowy System Elektronergetyczny oraz stronę internetową PSE.
• Przepisy unijnego pakietu REPowerEU zostały wdrożone i zakładają rozstanie z gazem rosyjskim do końca 2027 roku niezależnie od losu sankcji w przyszłości. Słowacy i Węgrzy kwestionują je w sądzie, ale Bratysława wchodzi we współpracę energetyczną z USA, w tym w atomie.
• Sankcje naftowe wobec Rosji działają, co widać po rosnącym deficycie budżetowym Kremla. W celu uzyskania odpowiedniego efektu w postaci ustępstw w sprawie Ukrainy, kluczowe jest poszerzenie sankcji i dodatkowe wsparcie Kijowa.
• USA apelują o porzucenie zależności surowcowej Europy od Chin. Rośnie pole do współpracy transatlantyckiej w tym obszarze. Europa wprowadza standardy ograniczające zależność od komponentów chińskich w energetyce.
• Rozejm energetyczny na Ukrainie to epizod w obliczu trwającej wymiany ciosów, która nie omija żadnych celów w energetyce. Kryzys energetyczny nad Dnieprem wymaga dalszego wsparcia Zachodu.
• Przejęcie eksportu ropy Wenezueli przez USA i polowanie na tankowce floty widmo Rosji jest próbą przejęcia kontroli nad światowym przepływem tego surowca do Chin. Te działania USA współgrają z rosnącą determinacją Europy do abordażu tankowców rosyjskich, w tym na Bałtyku.

Stowarzyszenie „Z energią o prawie” (ZEOP) ogłasza start rejestracji na jubileuszową, 5. edycję Kongresu Energetyki Przyszłości (KEP), która odbędzie się w Toruniu. W obliczu luki inwestycyjnej i wyzwań bilansowania systemu eksperci, decydenci i przedstawiciele przemysłu spotkają się, aby zdefiniować nowy ład regulacyjny. Do 1 lutego bilety dostępne są w ofercie Early Bird.

Tegoroczne wydarzenie, odbywające się pod hasłem „Nowa architektura rynku energii”, zrywa z teoretycznymi rozważaniami na rzecz technicznych konkretów. Polska transformacja energetyczna wchodzi w fazę, w której proste dodawanie nowych mocy OZE przestaje wystarczać. Rynek potrzebuje precyzyjnego zdefiniowania priorytetów w zakresie bezpieczeństwa dostaw, elastyczności sieci i opłacalności produkcji przemysłowej.

Rada Programowa V KEP oparła agendę na trzech strategicznych filarach, które kompleksowo adresują problemy regulacyjne i technologiczne.

Filar I: Architektura rynku, reguły i zasoby

Pierwsza ścieżka tematyczna skupi się na fundamentach funkcjonowania sektora. W centrum uwagi znajdzie się tzw. pakiet anty-blackoutowy oraz niezbędna „rewolucja przyłączeniowa”. Eksperci przeanalizują, jak realnie odblokować moce przyłączeniowe bez czekania latami na fizyczną rozbudowę sieci. Kluczowym elementem dyskusji będzie przyszłość systemów wsparcia po 2030 roku – czy formuła aukcji OZE się wyczerpała i czy zastąpią ją kontrakty różnicowe (CfD) lub rynek mocy nowej generacji.

– Stabilna architektura rynku, jasne reguły gry i systemowe działania na rzecz budowania społecznej akceptacji są warunkiem koniecznym, byśmy mogli zrealizować ambitne i niezbędne projekty transformacji, zapewniając bezpieczeństwo energetyczne kraju – podkreśla Piotr Tomczyk z zarządu Enprom, członek Rady Programowej KEP.

Filar II: Elastyczność, sektor coupling i technologie jutra

Druga oś tematyczna poświęcona jest adaptacji KSE do zmiennej natury źródeł odnawialnych. Spoiwem dyskusji będą magazyny energii, określane mianem „świętego Graala” systemu, oraz wyzwania związane z ich rentownością i modelami biznesowymi. Uczestnicy debat zmierzą się z tematem sector couplingu, w tym elektryfikacji ciepłownictwa systemowego oraz rolą sztucznej inteligencji w planowaniu rozwoju sieci.

– Program Kongresu jest dobrym punktem wyjścia do rozmowy o wszystkim tym, co będzie kształtowało rozwój polskiej energetyki w najbliższych latach. Dlatego mamy nadzieję, że oprócz przedstawicieli różnych sektorów rynku licznie obecni będą też reprezentanci instytucji publicznych wszystkich szczebli, od regulatorów po samorządy – stwierdza Magdalena Klera-Nowopolska, Project Manager i PR Specialist w PNE Polska, członkini Rady Programowej.

Filar III: Odbiorca końcowy, przemysł i społeczeństwo

Trzeci filar stawia w centrum odbiorcę końcowego i konkurencyjność polskiej gospodarki. W agendzie znajdą się tematy reindustrializacji, autokonsumpcji przemysłowej oraz nowych sektorów energochłonnych jak centra danych.

– Przemysł oczekuje takich uwarunkowań rynkowych, które pozwolą konkurować zarówno na rynkach światowych, jak i europejskich. Wbrew temu, co można powszechnie usłyszeć, przemysł nie potrzebuje najtańszej energii. Polski przemysł potrzebuje przede wszystkim energii, której koszt będzie na podobnym poziomie jak u konkurencji na rynkach europejskich i globalnych – zaznacza Piotr Kolasa, Partner w Kancelarii Polowiec i Wspólnicy, członek Rady Programowej KEP.

Formuła nastawiona na dialog

– Poza oczywistymi na kongresach panelami mamy bardzo dużo roundtables, spotkań, warsztatów z szerokim gronem uczestników dyskusji, co sprawia, że każdy, kto przyjedzie na kongres, będzie miał możliwość być aktywnym, nie tylko słuchać, ale być aktywnie wysłuchanym i podzielić się swoją wiedzą z innymi uczestnikami wydarzenia – podkreśla Kornel Koronowski, przewodniczący Rady Programowej KEP, Head of Origination Poland w Statkraft.

Rejestracja na V Kongres Energetyki Przyszłości została oficjalnie otwarta. Organizatorzy przygotowali specjalną ofertę Early Bird, która obowiązuje tylko do 1 lutego. To okazja dla firm i ekspertów, by zagwarantować sobie udział w kluczowej debacie o kształcie polskiej energetyki na preferencyjnych warunkach.

Szczegółowy program oraz formularz rejestracyjny dostępne są na stronie: kep.zeop.pl.

O organizatorze:

Stowarzyszenie „Z energią o prawie” to organizacja ekspercka zajmująca się analizą prawnych i rynkowych aspektów transformacji energetycznej. Stowarzyszenie prowadzi działalność badawczą i edukacyjną, wspierając rozwój zrównoważonej energetyki w Polsce.

www.kep.zeop.pl

(1) Kongres Energetyki Przyszłości: Omówienie | LinkedIn

https://zapisykep.zeop.pl/

KOMENTARZ

• Polska planuje w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu budowę paliwociągu NATO oraz polonizację Gazociągu Jamalskiego. Nie ma tam jednak wzmianki o rozbudowie Rurociągu Północnego z Gdańska do Płocka.
• Przedłużenie stopnia alarmowego BRAVO w Polsce sugeruje utrzymywanie się zagrożenia infrastruktury krytycznej poza granicami kraju, jak Baltic Pipe. Dostawy morskie energii i surowców są kluczowe dla bezpieczeństwa.
• Obecność specjalistycznego statku do prac na dnie Rosji przed sabotażem Nord Stream 1 i 2 sugeruje dalsze badanie wątku zaangażowania tego kraju w incydent z 26 września 2026 roku. Rozstrzygnięcie może być kluczowe dla przyszłości tego projektu.
• Sankcje USA wobec Rosnieftu i Łukoila otwierają drogę do derusyfikacji sektora ropy i paliw w Europie, w tym w Rafinerii Schwedt w Niemczech istotnej z polskiego punktu widzenia. Polacy rozmawiali z Niemcami o kontekście sankcji w rozmowach o przejęciu akcji w Schwedt. Szansa na wejście tam kapitału polskiego jest realna.
• Nacisk administracji USA na porzucenie surowców rosyjskich w Europie zaczyna przynosić efekty, ale nie w postaci zakończenia umów z Rosjanami, lecz rozmowach o dostawach amerykańskich na Słowację i Węgry.
• Przepisy unijnego pakietu REPowerEU zostały wdrożone i zakładają rozstanie z gazem rosyjskim do końca 2027 roku niezależnie od losu sankcji w przyszłości.
• Sankcje naftowe wobec Rosji działają, co widać po istotnym spadku przychodów Rosnieftu. Kluczowe jest poszerzenie sankcji, na przykład o zajęcie aktywów rosyjskich w Europie, ale jest impas polityczny.
• Rosjanie przestają być petrostate. Ministerstwo finansów tego kraju przyznaje, że spadek przychodów ze sprzedaży gazu i ropy powoduje, że gospodarka będzie coraz mniej na nich polegać. Ich udział w przychodach spadł od inwazj na Ukrainę z 50 do 23 procent i ma dalej maleć.
• Plan unijny RESourceEU podkreśla znaczenie zależności od Chin w odniesieniu do surowców krytycznych, metali ziem rzadkich i komponentów OZE na Zachodzie. Temat jest istotny także ze względu na zacieśnienie współpracy Chin oraz Rosji w sektorze bezpieczeństwa oraz w ramach omijania sankcji zachodnich przez Kreml.
• Intensyfikacja ataków Rosji na energetykę Ukrainy wobec mroźnej aury zagraża bezpieczeństwu dostaw energii i ciepła do ludności cywilnej. Może być narzędziem dodatkowej presji w tym sezonie grzewczym.
• Ukraina intensyfikuje kontrataki na infrastrukturę energetyczną Rosji. Dronopad zaczyna obejmować także elektrociepłownie, linie elektroenergetyczne i platformy naftowe Rosjan.
• Przejęcie eksportu ropy Wenezueli przez USA i polowanie na tankowce floty widmo Rosji może oznaczać próbę przejęcia kontroli nad światowym przepływem tego surowca do Chin.

Podczas czterech dedykowanych sesji toczyć się będą debaty na temat potrzebnych zmian prawnych dla lepszego zabezpieczenia infrastruktury krytycznej, współpracy służb i sił zbrojnych, przeciwdziałania zagrożeniom fizycznym i cybernetycznym oraz finansowaniu inwestycji zwiększających bezpieczeństwo.

W tym roku konferencja rozpocznie się od szczytu bezpieczeństwa energetycznego Polska – Litwa w którym udział wezmą ministrowie energii Polski i Litwy Miłosz Motyka i Gabriel Gorbacevski, a także ministrowie obrony Paweł Zalewski i Tomas Godliauskas. Polska i Litwa traktują bezpieczeństwo Bałtyku za swój priorytet nie tylko ze względów militarnych czy ekonomicznych ale i energetycznych – dostawy ropy gazu odbywają się drogą morską, ponadto Warszawa i Wilno planują rozwój morskiej energetyki wiatrowej. Oba kraje współpracują w obszarze surowców i energii również na lądzie, Polskę i Litwę łączy gazociąg  GIPL jak również most energetyczny LitPolLink. Po ubiegłorocznej synchronizacji krajów bałtyckich z europejskim systemem energetycznym Polska jest jednym z kluczowych stabilizatorów systemu energetycznego Litwy, Łotwy i Estonii. 

Podczas kolejnej edycji EnergySecurityCongress.pl odbędą się dyskusje na temat przygotowywanej Ustawy o Zarządzaniu Kryzysowym, a także uchwalonej Ustawy „Bezpieczny Bałtyk” w ramach której ma powstać Centrum Bezpieczeństwa Morskiego, którego operatorem będzie Straż Graniczna. W świetle nowych przepisów dodatkowe uprawnienia zyska również Marynarka Wojenna. 

Podczas kolejnych sesji eksperci z sił zbrojnych, służb mundurowych, administracji oraz firm dyskutować będą na temat wyzwań technologicznych i cybernetycznych w obszarze infrastruktury krytycznej, a także na temat finansowania inwestycji zwiększających bezpieczeństwo. Konferencja będzie okazją do rozmów na temat współpracy sił zbrojnych i służb mundurowych z operatorami morskich farm wiatrowych. 

Kongres został objęty honorowym patronatem Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, a także Wiceprezesa Rady Ministrów Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, Ministra Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Energii oraz Ministerstwa Cyfryzacji.

15 stycznia 2026, Centralny Dom Technologii ul. Krucza 50 w Warszawie.

Organizator: Klub EnergetycznyAgenda i rejestracja na stronie wydarzenia: EnergySecurityCongress.pl 

KOMENTARZ

Doszło do sabotażu na polskiej kolei. Pokazuje on, że utrzymuje się zagrożenie infrastruktury krytycznej, także w energetyce. Dlatego istotne jest wprowadzenie stopnia alarmowego BRAVO, także w odniesieniu do infrastruktury ważnej dla Polski poza granicami kraju.

Istotne w kontekście zwiększania odporności społeczeństwa jest uruchomienie operacji wojskowej Horyzont mającej chronić infrastrukturę oraz kampanii informacyjnej skierowanej do obywateli przez resort obrony. Ważne jest poparcie inicjatywy unijnej na rzecz tarczy antydronowej, która pomogłaby chronić polską energetykę.

Nowe środki z Funduszu Obronności zostały uruchomione. Mogą wesprzeć inwestycje polskiej energetyki w bezpieczeństwo. Pojawiają się deklaracje ministerstwa energii oraz poszczególnych spółek o podjęciu takich działań. Konkretne informacje pozostają niejawne.

Blokada ekstradycji z Polski Ukraińca podejrzanego o sabotaż Nord Stream 1 i 2 przez prokuraturę niemiecką została uzasadniona brakiem odpowiedniego materiału dowodowego. To argument za poszukiwaniem alternatywnej wersji wydarzeń.

Sankcje USA wobec Rosnieftu i Łukoila otwierają drogę do derusyfikacji sektora ropy i paliw w Europie, w tym w Rafinerii Schwedt w Niemczech istotnej z polskiego punktu widzenia. Może w tym obszarze pojawić się rywalizacja Orlenu z Polski z węgierskim MOL.

Nacisk administracji USA na porzucenie surowców rosyjskich w Europie nie przynosi dotąd efektów w postaci zakończenia umów z Rosjanami. Sankcje zachodnie wywierają widoczny wpływ na dostawy surowców z Rosji do Azji, szczególnie najnowsze restrykcje wobec Rosnieftu i Łukoila. Skuteczność gospodarcza sankcji rośnie, ale nie zmienia postawy Kremla w sprawie Ukrainy. Kluczowe jest poszerzenie sankcji, na przykład o zajęcie aktywów rosyjskich w Europie, ale jest impas polityczny.

Rośnie znaczenie zależności od Chin w odniesieniu do surowców krytycznych, metali ziem rzadkich i komponentów OZE na Zachodzie. Temat wchodzi do głównego nurtu debat europejskich. Jest istotny także ze względu na zacieśnienie współpracy Chin i Rosji w sektorze bezpieczeństwa oraz w ramach omijania sankcji zachodnich przez Kreml.

KOMENTARZ

• Blokada ekstradycji z Polski Ukraińca podejrzanego o sabotaż Nord Stream 1 i 2 przez prokuraturę niemiecką została uzasadniona brakiem odpowiedniego materiału dowodowego. To argument za poszukiwaniem alternatywnej wersji wydarzeń.
• W przeciwieństwie do poprzednich miesięcy nie ma informacji o prowokacjach z udziałem infrastruktury krytycznej w Europie oraz infrastruktury rosyjskiej.
• Polska energetyka podejmuje działania na rzecz wzmocnienia obrony przeciwko dronom i cyberatakom. Pojawiają się pierwsze informacje publiczne na ten temat, jak o zakupie specjalnej maszyny Orlenu.
• Sankcje USA wobec Rosnieftu i Łukoila otwierają drogę do derusyfikacji sektora ropy i paliw w Europie, w tym w Rafinerii Schwedt w Niemczech istotnej z polskiego punktu widzenia.
• Unia Europejska współpracuje z USA na rzecz porzucenia surowców rosyjskich. Klienci z Turcji, Słowacji i Węgier szukają alternatyw. Administracja Donalda Trumpa wywiera na nich nacisk.
• Dotychczasowe ustalenia na temat blackoutu iberyjskiego nie wskazują winowajcy, ale problemy z pracą niektórych instalacji OZE tworzą podstawy do badania możliwości zakłócenia ich pracy.
• Ataki Ukrainy na cele w Rosji odbywają się coraz częściej z użyciem pocisków rodzimej produkcji oraz dostarczonych z Zachodu. Celem oprócz rafinerii stają się także elektrociepłownie istotne w sezonie grzewczym oraz podstacje elektroenergetyczne. Dochodzi do lokalnych blackoutów w Rosji. Współpraca wywiadowcza z USA może mieć kluczowe znaczenie przy wyznaczaniu celów.

W tym roku Festiwal Dyni odbył się 18 października. OBE wraz z młodymi wolontariuszami demonstrował, w jaki sposób działa energetyka wiatrowa oraz produkcja wodoru.

Goście naszego stoiska mogli zapoznać się z prelekcją na temat procesu odchodzenia od paliw kopalnych na rzecz technologii Odnawialnych Źródeł Energii, a także wyzwań z nim związanych.

Dziękujemy za kolejny rok udanej współpracy władzom Szkoły Podstawowej im. Gen. Mariana Zaruskiego w Zielonkach-Parceli.

Materiały zostały zakupione ze środków Fundacji Grupy PERN, której dziękujemy za wsparcie.

Fundacja Grupy PERN to organizacja non-profit powołana przez spółkę PERN S.A. (lidera logistyki naftowej), której celem jest realizowanie działań z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) poprzez wspieranie społeczności lokalnych, kultury, tradycji, sportu, edukacji, ochrony środowiska oraz pomocy społecznej.

Badanie rynku przeprowadzone przez operatora infrastruktury przesyłowej gazu w Polsce Gaz-System z 20 października pokazało zainteresowanie rynku regionalnego dostawami LNG przez pływający terminal FSRU zaplanowany w Zatoce Gdańskiej na 2028 rok.

Ocena dotyczyła możliwości dostawienia drugiej jednostki FSRU2 o pierwotnie planowanej przepustowości 4,1 mld m sześc. rocznie. Zainteresowanie pochodziło z Czech, Słowacji, Węgier oraz Litwy i opiewało na 6,8-8,9 mld m sześć. rocznie.

To badanie ma doprowadzić do zebrania wiążących deklaracji z rynku w ramach procedury open season zaplanowanej na pierwszy kwartał 2026 roku.

Rozwój dostaw przez Polskę o takiej skali daje perspektywy budowy hubu gazowego na dostawy spoza Federacji Rosyjskiej, czyli alternatywy względem szlaku rosyjskiego przez Morze Bałtyckie z użyciem projektów Nord Stream 1 i 2, które nie są dostępne po sabotażu z 2022 roku oraz ze względu na sankcje zachodnie.

Rozwój handlu tym paliwem za pośrednictwem Polski może potencjalnie uczynić z jej giełdy energii cenowy punkt odniesienia w regionie. Spełni on wówczas wymogi definicji hubu gazowego, to znaczy punktu obrotu gazem o charakterze cenotwórczym.

REKOMENDACJE

1. Polska powinna dalej wspierać wysiłki na rzecz porzucenia gazu rosyjskiego w Europie za pośrednictwem propozycji legislacyjnej Komisji Europejskiej zakładającej stopniowy zakaz kontraktów na dostawy z Federacji Rosyjskiej wdrażany w pełni z końcem 2027 roku. To wtedy ma być gotowy polski FSRU.
2. Odpowiednia polityka taryfowa powinna promować szlak przez Polskę względem konkurencji w Niemczech, krajach Beneluksu, Grecji oraz Chorwacji.
3. Należy kontynuować rozmowy o kontraktach gazowych Orlenu w Czechach, Słowacji i na Ukrainie. Do rozważenia pozostaje kierunek węgierski.
4. Potrzebny jest plan rozwoju polskiego rynku gazu na okres po 2027 roku, kiedy większy dostęp do infrastruktury może umożliwić rozwój konkurencji. Ten nie powinien jednak zagrozić bezpieczeństwu dostaw ani poziomowi zapasów w magazynach. Powinny temu służyć odpowiednie akty legislacyjne.

KOMENTARZ

• Rosjanie dokonują prowokacji z udziałem polskiej infrastruktury krytycznej, za jaką można uznać platformę naftową Petrobaltic.
• Polska energetyka podejmuje działania na rzecz wzmocnienia obrony przeciwko dronom i cyberatakom. Informacje o konkretnych rozwiązaniach nie są podawane publicznie.
• Unia Europejska podejmuje inicjatywę na rzecz porzucenia szybciej surowców rosyjskich. Istnieje możliwość ominięcia oporu Słowacji i Węgier, jeżeli administracja USA nie przekona ich do porzucenia dostaw z Rosji.
• Są kolejne sygnały o zagrożeniu z Chin w sektorze energetycznym, jak cyberataki na infrastrukturę krytyczną na Zachodzie. Mimo to firmy chińskie wygrywają niektóre przetargi na dostawy sprzętu w energetyce.
• Rosja coraz częściej atakuje infrastrukturę energetyczną i gazową Ukrainy przed sezonem grzewczym, który rusza w listopadzie. Warto przypomnieć, że prowadzi takie ataki od 2023 roku. Ukraina odpowiada od tego czasu.
• Elektrociepłownia w Biełgorodzie jest nowym rodzajem celu Ukrainy w Rosji. Istnieje możliwość, że Ukraińcy chcą dokonać zniszczeń w rosyjskim sektorze ciepłowniczym przed sezonem grzewczym.
• Ukraińcy zaatakowali we wrześniu rafinerie rosyjskie 15 razy, pozbawiając Rosjan co najmniej 20 procent mocy przerobowych. W jednym ze źródeł pojawiła się informacja o 38 procentach. Ataki obejmują także rurociągi naftowe i naftoporty.
• Dostawy pocisków z Zachodu (np. Tomahawk) oraz produkcja krajowych Flamingów może spotęgować zniszczenia w Rosji, za które obecnie odpowiadają głównie drony Ukrainy.